De do's en don'ts van een beginnend regisseur

Jong talent: Sven Maes

Anne Scheijnen
Google maps
location

Sven Maes (27) is amateuracteur, maar zette dit jaar zijn eerste passen in de wondere wereld van het regisseren. Dit zijn zijn do’s and don’ts voor wie zich in hetzelfde avontuur wil storten!

DO: Ga op zoek naar iets nieuws en daag jezelf uit.

Sven rolde de theaterwereld binnen als technicus. Nadat hij een paar voorstellingen met de knopjes had gespeeld, werd hij gevraagd voor een klein rolletje. En dat sloeg aan: “Het gevoel iets of iemand anders te kunnen zijn, mensen een verhaal te kunnen vertellen, … Daarvoor ben ik op het podium blijven plakken.”

Sven is constant op zoek naar nieuwe uitdagingen voor zichzelf: “Ik heb mezelf uitgedaagd op technisch vlak: ik heb het bijvoorbeeld laten regenen op het podium. Nadat ik daarmee gespeeld had, wilde ik een creatief avontuur. Dat vond ik in het spelen zelf. En nu ben ik bezig met mijn eerste regie, misschien wel de grootste uitdaging van allemaal.”

DON’T: Twijfelen aan het stuk dat je hebt gekozen.

“Ik ben zes maanden bezig geweest met scripts lezen. Op een bepaald moment had ik dertig scripts ontleend uit de bibliotheek, allemaal tevergeefs.”

Het was één van zijn eigen vroegere regisseurs die hem uiteindelijk zijn droomstuk aanreikte: “Hij zei me dat ik Jan Rap en z’n maat van Yvonne Keuls eens moest lezen. Dat heb ik gedaan, en na een halve pagina ontstond er in mijn hoofd een beeld van een podium met een decor waarin acteurs rondliepen. Toen wist ik: dit is het. Als ik één tip moet geven aan een beginnend regisseur, dan is het om je stuk heel bewust te kiezen. Geen getwijfel, geen misschien. Sta er volledig achter.”

DO: Structureer en plan.

“Ik ben in het dagelijkse leven leerkracht en die ervaring heeft me in het begin erg geholpen. Voor de eerste repetities schreef ik volledige lesvoorbereidingen uit, inclusief doelstellingen en hoe ik die wilde bereiken. Daarnaast heb ik een jaarplanning gemaakt en elke week paste ik het onlinerepetitieschema aan. Dat gaf mij en de acteurs houvast.”

DON’T: Jezelf spiegelen aan supersterren.

Sven treedt in de voetsporen van onder andere Ben Affleck, George Clooney, Clint Eastwood en Jodie Foster en andere acteurs die ook als regisseur aan de slag gingen. Maar of die bekende voorbeelden hem ook hebben geholpen in zijn eigen regie? “Het stuk is heel zwaar en de acteurs maken gelukkig niet alle dagen mee wat hun personages meemaken. Dat is ook moeilijk. Ik heb dus wel geprobeerd hen voorbeelden te geven van acteurs die totaal geen ervaring hebben met wat ze spelen. Ik denk aan het personage Sheldon Cooper uit The Big Bang Theory: de acteur kent zelf geen fluit van fysica, maar dat zie je niet omdat hij het zo overtuigend speelt."

"Zelf vind ik Hugh Laurie een prachtacteur. Hij is een echte kameleon. Maar hoe fantastisch hij ook is, daar heb je niet veel aan als een actrice je vraagt hoe ze geloofwaardig moet spelen dat ze verkracht is. Dat besprak ik bijvoorbeeld met mijn vriendin Rinke en met mijn oud-regisseur Denis, die meer ervaring hebben. Aan die mensen heb ik meer gehad dan aan sterren.”

“Ook van medeacteurs heb ik veel geleerd: ik heb vaak aan mijn acteurs verteld hoe één van mijn medespeelsters mij geholpen heeft toen ik de draad kwijt was op het podium. Ze moeten elkaar helpen, ze moeten er als groep staan.”

DO: Gebruik al de ervaring die je hebt.

“Ik heb ondertussen met zes verschillende regisseurs samengewerkt. Sommigen laten hun acteurs alles beslissen, anderen geven woord voor woord aanwijzingen. Ik heb geprobeerd een gulden middenweg te vinden: het is het verhaal dat ik in mijn hoofd had, maar met de input van de acteurs. Samen hebben we ervoor gezorgd dat het eindplaatje paste voor mij én voor hen.”

“Daarnaast heb ik de dingen waar ik het zelf moeilijk mee had proberen te vermijden, zoals wijzigingen op het laatste moment. Ook heb ik voor een toneelmeester gezorgd, die het decor en de rekwisieten regelt. Dan moeten de acteurs zich enkel focussen op hun tekst en hun personage.”

DON’T: Focus op het eindresultaat.

"We hebben met dit stuk een lang proces doorlopen, inclusief de nodige obstakels: het vinden van acteurs bleek al een opgave. Toen de cast voltallig was, zijn we via improvisatie op zoek gegaan naar de personages, hun emoties en hun drijfveren. We hebben mooie momenten meegemaakt: twee actrices hebben tijdens een improvisatieoefening de hele cast en mezelf aan het huilen gebracht.”

“De samenwerking tussen mensen en hoe je het geheel ziet samenkomen, is het mooiste aan regisseren. Het draait eigenlijk niet rond het eindproduct, maar om het proces dat je doormaakt. De weg die wordt afgelegd is fenomenaal en daardoor is het voor mij is nu al geslaagd.”

“Als het kriebelt om te regisseren, kan ik enkel zeggen: doen. Ik heb de laatste maanden weinig geslapen en ik heb veel stress, maar ik voel mij enorm goed. Er zijn mensen die veel slapen en weinig stress ondervinden, maar zich niet goed voelen. Ik word er gelukkig van.”