Vrijwilligerswerk in Zambia: "Doe het in eerste plaats voor jezelf"

Enya Versavel (21) gaf les in Afrika

Eva

Wie? Enya Versavel (21)

Studie? Politieke Wetenschappen

Hogeschool / Universiteit? Universiteit Gent

Waar, wanneer, hoe, waarom?

Enya Versavel: "Ik trok drie maanden alleen naar Zambia. Ik had net een reis naar Midden-Amerika achter de rug, maar droomde ervan om vrijwilligerswerk te doen. Bij Activity International vroeg ik naar welke bestemming ik het snelst kon vertrekken. Vijf dagen later zat ik op het vliegtuig voor een project van African Impact."

Het vrijwilligerswerk

"Als vrijwilliger had ik de keuze uit drie projecten: teaching, farming of medical care. Ik koos om les te geven. Een hele opdracht, met klassen van zestig tot tachtig leerlingen met een verschillende leeftijd en opleidingsniveau. De eerste weken was het moeilijk, maar na een tijdje ontwikkelde ik een eigen, goed werkend systeem om de kinderen iets bij te brengen. Het medisch project probeerde ik vier dagen uit, maar daar was ik mentaal niet voldoende op voorbereid. Ik reed mee naar kleine dorpjes om zieken te verzorgen. Hun toestand en leefomgeving waren vaak erbarmelijk en hun ziektes of verwondingen waren ernstig. Ik ervaarde voor het eerst een cultuurshock."

De ervaring

"Afrika was precies zoals ik het mij had voorgesteld. De warmte, de kleuren, de vrouwen met manden op hun hoofd, de kinderen die dansten langs de kant van de weg, de aftandse auto's ... Alle clichés die je hoort over Afrika, zijn waar. Je leert er gelukkig zijn met kleine dingen, maakt je minder zorgen en staat er versteld van hoe weinig de bevolking nodig heeft om oprecht te lachen. Je beseft ook dat het gemakkelijk is voor ons om goeie raad te geven aan de Afrikanen. Hun problemen lijken misschien makkelijk op te lossen, maar als je er zelf bent, besef je dat het systeem simpelweg vaak niet klaar is om te verbeteren."

De valkuil

"Veel jongeren vertrekken met het idee de wereld te zullen veranderen. Dat is niet zo. Het moeilijkste aan vrijwilligerswerk is dat je ter plekke beseft dat je geen fundamenteel verschil kan maken voor de mensen daar, maar wel voor jezelf. Jij wordt een veel rijkere persoon en keert terug als iemand die alles beter in perspectief kan plaatsen. Doe het daarom in de eerste plaats voor jezelf, want om écht structurele verandering teweeg te brengen, moet je langere periodes ter plaatse blijven. Ik zag hoe moeilijk het was voor de kinderen om zich om de zoveel maanden opnieuw aan een andere vrijwilliger te hechten, maar tegelijk zou de school waar ik werkte niet eens bestaan zonder vrijwilligers. De situatie is vaak dubbel."

Gouden tips

"Het is belangrijk om een organisatie te kiezen die een transparante werking heeft. Er zijn heel wat organisaties die veel geld vragen en dat geld gebruiken voor de foute doeleinden. Ik zou op zoek gaan naar een klein project, liever dan te kiezen voor een grote organisatie. Bovendien zou ik veel meer meenemen naar mijn bestemming voor de mensen daar. Ik wist bijvoorbeeld niet dat kousen, potloden, papier of schoenen zo'n verschil konden maken. En vooral, zorg voor voldoende budget om de activiteiten te doen die je als buitenlander niet mag missen."

De terugkeer

"Mijn terugkeer was lastig. Je moet je opnieuw aanpassen aan de Westerse mentaliteit en dat is zwaarder dan de cultuurshock die je ter plekke ervaart. Toch zou ik het zo opnieuw doen. Je leert veel bij over jezelf en de mensen rond je. Je leert omgaan met moeilijke situaties en herontdekt hoe het voelt om echt te genieten. Je houdt er een tweede dimensie in je denken aan over. Wat op het eerste gezicht onoverkomelijk lijkt voor ons, vergelijk je met wat je gezien en ervaren hebt in het buitenland en plots kan je het toch relativeren. Mijn ervaring heeft me ook doen kiezen voor Politieke Wetenschappen. Ik leerde dat je zonder politieke kennis weinig kan betekenen in deze wereld. Ik wil niet per se in de vrijwilligerssector terechtkomen, maar ik wil me wel blijvend engageren."

 

Meer inspirerende verhalen over studeren en/of stage lopen in het buitenland? Je vindt het hier