"Iets opschrijven is als uitademen"

De Brulaap

Anne Scheijnen

Christophe Bell (28) schreef met De Brulaap zijn eerste boek. “Er staat 'roman' op de kaft, maar misschien had ik er beter ‘lang uitgesponnen gedicht, dus laat u gewoon gaan tijdens het lezen’ op gezet. Dan hadden de mensen misschien minder verwacht alles te begrijpen.”

Drukken op de wonde

Uitgangspunt van het verhaal is de vriendschap tussen twee jongemannen, die betrokken zijn bij een tragisch ongeluk. Één van het overleeft het niet. Dat ongeluk maakte schrijver Christophe Bell ook in het echte leven mee, maar of dat wil zeggen dat het hele verhaal autobiografisch is? “In zekere zin is het autobiografisch, omdat de dingen die het personage voelt en meemaakt samenvallen met wat ikzelf heb gevoeld en meegemaakt. Maar ik beschrijf ook dingen die fictief zijn. Het verschil tussen feit en fictie is eigenlijk een filosofische discussie: bestaat er wel een werkelijkheid die je kan beschrijven? Ik zeg soms dat dit boek de werkelijkheid is, maar gefictionaliseerd, waardoor er op het papier een nieuwe werkelijkheid ontstaat.”

Hoewel het onderwerp van De Brulaap zwaar en persoonlijk is, ervoer Christophe het schrijven niet als therapeutisch. “Schrijven was een bezigheid, geen therapie. Als je iets opschrijft, is het alsof je even uitademt. Op lange termijn heb je er echter weinig aan: als je echt wilt genezen, moet je ook praten met de buitenwereld. Ik schreef graag, maar niet omdat het plezierig was. Ik zat met veel pijn, en schrijven was zoals drukken op een wonde: dat doet pijn, maar op een bepaalde manier is het ook leuk.”

© Thomas Sweertvaegher

© Thomas Sweertvaegher

Bierkaartjes

Schrijven deed hij dus in de eerste plaats voor zichzelf. “Ik ben tussen de drie en de vier jaar bezig geweest aan De Brulaap, maar ik had nooit het idee om het als boek te laten publiceren. Ik heb thuis een hele doos vol met bierkaartjes: ik werk als barman en op die kaartjes krabbelde ik geregeld ideeën of fragmentjes. Sommige daarvan werkte ik verder uit, sommige niet. Ik ben nooit thuis in de zetel gaan zitten met het idee "en nu ga ik schrijven". Daarom is het boek ook zo fragmentarisch, denk ik.”

“Op een gegeven moment liet ik wat ik doorheen de jaren had geschreven toch eens lezen aan een vriendin. Zij werkte voor een uitgever en zij zag er iets in. Toen is de bal aan het rollen gegaan. Drie vierde van het boek was dus al geschreven voordat ik besefte dat het uitgegeven zou worden. De laatste maanden heb ik geschreven met dat doel in mijn hoofd, maar de terugkerende thema’s stonden eigenlijk ook al op die bierkaartjes. Er zat al een duidelijk ritme in. Op een gegeven moment denk je dan dat het af is en stuur je het naar de uitgever. En die verandert dan alles (lacht). Ik heb maar één of twee zinnen moeten schrappen, maar de oorspronkelijke volgorde was helemaal anders. Initieel was het nog onduidelijker volgens mijn uitgever, vandaar.”

Één ding is zeker: de publicatie van zijn debuut heeft heel wat veranderd voor Christophe. “Ik vind het mooi dat ik dit mocht doen, dat men het wilde publiceren. Ik heb veel angsten gehad, nog steeds trouwens, en ik heb lang rondgelopen met grote vraagtekens over mijn eigen toekomst. Dat is door dit boek voor een groot deel verdwenen. Het heeft een proces in gang gezet dat me veel zelfvertrouwen heeft gegeven. Mensen kunnen je wel vertellen dat je talenten hebt, maar vaak geloof of voel je dat zelf niet. Hierbij voelde ik dat wel, terwijl het gewoon mijn doel was om mooi te schrijven, niet om mezelf te analyseren. Het boek stelt geen vragen, maar geeft zeker geen antwoorden. Omdat ik daar niet naar op zoek was.”

 Benieuwd naar meer? De Brulaap is nu verkrijgbaar bij uitgeverij Manteau.