"Poëzie is springlevend"

Kila & Babsie

Yannick Verberckmoes

Video’s voor "Poëzie is springlevend"

"Poëzie is springlevend"

Kila Van der Starre en Babette Zijlstra vormen samen het dichtersduo Kila & Babsie. Hun poëzie wordt bestempeld als stereopoëzie, aangezien de twee dichteressen gelijktijdig voordragen. Geen hoop gebrabbel, maar wel een erg muzikale overdracht van verzen.

Met een karrenvracht literaire prijzen, dertien publicaties in kranten, tijdschriften en bloemlezingen en zelfs een dichtbundel op het palmares, creëren deze dames poëtische magie op podia in België en Nederland.

Kila van der Starre woont sinds september in Gent. Het is een grijze maandagochtend wanneer we bij haar aanbellen. Een vriendelijke glimlach begroet ons, we worden binnengevraagd en gaan zitten in comfortabele rode zetels, naast stapels kunstboeken. Bieden zij inspiratie?

"Voordracht is essentieel"

Wat houdt stereopoëzie precies in? 

Kila van der Starre: "Babette en ik ontdekten al snel dat we beiden een gelijkaardige stijl hadden. Het is bovendien minder eng om met z’n tweeën het podium op te kruipen. Daaruit is het idee ontstaan om tegelijk te gaan voordragen. We hadden al snel door dat dit een vorm van voordracht was waar we veel mee konden doen. Toen we pas begonnen kregen we ook erg veel lovende kritieken."

"Voordracht is een essentieel deel van onze poëzie. Bij onze bundel Stereo hoort dan ook een cd, waarop we onze gedichten voorlezen onder begeleiding van een altvioliste." 

Hoe gaan jullie te werk?

"Na een ruwe schets, gaan Babette en ik samen zitten en zoeken we uit hoe we het gedicht op het podium tot leven kunnen brengen. Zo wordt een gewoon gedicht een stereogedicht."

Welke dichters zou je aanduiden als inspiratiebron?

"Babette en ik hebben elkaar als dichters gevonden door een workshop van de Nederlandse dichteres Tjitske Jansen op onze middelbare school in Ede. We vonden elkaars werk heel goed. Later bleek ook dat het werk van Tjitske Jansen onze eigen gedichten erg geïnspireerd heeft. Dat is naar boven gekomen in papers van literatuurstudenten die haar werk met het onze vergeleken. Gek, hé! (lacht even oprecht als bescheiden) We wisten het helemaal niet van onszelf, maar ik geloof wel dat er onbewust een zekere invloed geweest is."

"Wanneer ik zelf dichtbundels lees, kies ik voor hedendaagse dichters als bijvoorbeeld Ingmar HeytzeLieke MarsmanMaud Vanhauwaert of Joke Van Leeuwen. Als ik poëzie wil lezen om te analyseren, lees ik liever werk van andere dichters, zoals Astrid LampeChristine D’haen en Lucebert (Kila heeft een bachelor behaald in Literatuurwetenschap en in Taal- en Cultuurstudies op de universiteit van Utrecht en studeert nu Vergelijkende Moderne Letterkunde in Gent, nvdr.). Ik bekijk hen dan ook meer als onderzoeksobjecten, niet als iets dat ik zou lezen in mijn zetel bij een kopje thee."

Poëzie in hokjes

Denk je dat de dichtbundel, die steeds minder verkoopt, op een dag zal verdwijnen?

"Wel, ten eerste moet er duidelijk gemaakt worden dat poëzie zelf springlevend is. Er zijn heel veel optredens en ze trekken ook een steeds groter publiek. In Gent alleen al bestaan er vier dichterscollectieven die drukbezochte poëzieavonden organiseren en speelt het Poëziecentrum een hoofdrol in poëtisch Vlaanderen en Nederland. Afgaan op de verkoop van bundels om een conclusie te trekken over de poëzie is dus de zaken pessimistischer voorstellen dan ze werkelijk zijn. Daarnaast laten verschillende soorten nieuwe media ook toe om poëzie op een andere manier te verspreiden. Toch denk ik dat de dichtbundel nooit volledig zal verdwijnen."

Maken jullie poëzie ook toegankelijker?

"Met Kila & Babsie geven we workshops op lagere scholen en zelfs in bedrijven, waarbij we deelnemers laten voordragen in stereo. Zo stonden eens een directeur en een kuisvrouw samen te dichten. (lacht) Het is enorm leuk om te zien hoeveel plezier de mensen daaruit halen. Verder denk ik nog dat we al een heel eind verder zijn als we poëzie minder in hokjes proberen te stoppen. We moeten af van het onderscheid tussen moeilijke en makkelijke poëzie bijvoorbeeld. We moeten de hokjes waar poëzie nu in zit openbreken zodat iedereen erbij kan. Alle poëzie moet een eerlijke kans krijgen gelezen te worden, zonder vooroordelen."

Kunnen de media hierbij ook helpen?

"Er is veel media-aandacht voor grote evenementen als de Poëzieweek in januari of voor het overlijden van een bekende dichter. Aan de andere kant zie je ook dat de media zich daartoe beperken. Voor nieuwe bundels is er helemaal geen aandacht en dat hebben vooral debuterende dichters net broodnodig. Het is ook jammer dat de media altijd oog hebben voor dezelfde dichters. Nico Dijkshoorn brengt elke woensdag een gedicht te berde in het tv-programma De wereld draait door. Als gevolg daarvan verkopen zijn dichtbundels als zoete broodjes. Maar er zijn zoveel goede dichters die allemaal een plaatsje op tv verdienen. Anderzijds ben ik zeer blij dat De wereld draait door een huisdichter heeft. Het is geweldig dat Dijkshoorn zo’n groot publiek bereikt en ik hoop dat kijkers en lezers via hem ook de weg vinden naar andere dichters."

Als dichter overleven

Nu we de toekomst van de poëzie gehad hebben. Hoe zie je je eigen toekomst? Zou je ooit van je pen willen leven?

"Het is erg moeilijk om alleen van poëzie te kunnen leven. Ik zou niet met een schrijversuitkering willen rondkomen. Ik ben vooral op zoek naar afwisseling. Ik schrijf essays over poëzie voor tijdschriften zoals rekto:verso, recensies over poëzie voor literaire tijdschriften zoals Ons Erfdeel en poëzieschrijfopdrachten voor het Creatief Schrijventijdschrift Verzin en dat doe ik allemaal erg graag. Mijn toekomst ligt waarschijnlijk in een combinatie van werken voor literaire organisaties en freelancen in de literair-journalistieke hoek. Het blijft echter zeer moeilijk om daarin werk te vinden. Hoe dan ook, ik zal altijd gepassioneerd bezig blijven met poëzie."

Komt er nog een nieuwe dichtbundel aan?

"Babette en ik lopen met het idee rond om eerst een soort interactieve bloemlezing van gedichten te maken, met als doel mensen poëzie te leren lezen en om hen aan te zetten zelf te gaan schrijven aan de hand van gedichten van bekende en minder bekende dichters. Maar dat zit voorlopig nog in de conceptuele fase. Vanzelfsprekend komt er ook nog een bundel van Kila & Babsie, maar we weten nog niet wanneer."

Kila & Babsie treden deze zomer drie keer op op de Gentse Feesten. Voor meer details: www.kilababsie.nl