Cafard: de kakkerlak die niet klein te krijgen was

Cafard

Jan Bultheel

Anysa Grammenoudis
  • Filmfestival Oostende
  • 09 tot 18 sep 2015
Google maps
location

De Groote Oorlog hebben we enkel meegemaakt via de geschiedenisboeken of verhalen van de overgrootoma die er nog bij was toen de Dutsers België binnenvielen. Cafard geeft een klein stukje van die geschiedenis prijs op een manier die ons niet doet indommelen. Het is namelijk de eerste West-Vlaamse animatiefilm ooit gemaakt, maar wel voor volwassenen. 

Geregisseerd door Jan Bultheel en met een hoofdrol voor Wim Willaert als getormenteerde vader en wereldkampioen worstelen, Jean Mordant. Zijn dochter Mimi wordt verkracht door Duitse soldaten. Jean gaat in dienst bij het leger om wraak te kunnen nemen, een beslissing die hem meeneemt in een dramatische odyssee rond de wereld. We zaten even aan tafel met Wim en Jan om te horen wat zij zo bijzonder vonden aan het maken van deze prent. 

Eerst en vooral, wat betekent 'Cafard'? 

Jan Bultheel: "Cafard heeft een dubbele betekenis. Een cafard is een kakkerlak, een beestje dat klein is, maar moeilijk kapot te krijgen. De soldaten noemen hun pantserwagen in de film dan ook de cafard. Er is ook het gezegde "den cafard hebben." Als je de echte brieven leest die onze soldaten naar het thuisfront stuurden, vind je dat heel vaak terug. Het is een manier om te zeggen dat ze hun thuis missen en eenzaam zijn."

"We stonden midden in het slagveld, met ons voeten in het slijk" 

Bij een animatiefilm denken we aan acteurs die afgezonderd in een studio zitten met een hoofdtelefoon op , terwijl ze de tekst van hun personage aflezen en inspreken. Zo ging het bij Cafard helemaal niet.

Wim Willaert: "Nee, wij hebben gespeeld alsof het een film was. Er werd gebruik gemaakt van twee technieken, de 'mo-cap’ (motion capture, red.) en de facials. We werden in aansluitende pakjes gekleed met witte bollen op. We droegen een helm waar een camera op stond die de beweging van onze ogen in real-time registreerde. Daar sta je dan gelijk ne pipo, maar het ging zo gemakkelijker. We zaten op een plank met vier veren onder terwijl iemand van de crew ermee schudde. Ineens heb je het gevoel op een echte trein te zitten. Of dan lagen er allemaal turnmatten over elkaar, maar plots stonden we midden in het slagveld, met onze voeten in het slijk. Het geheim van Cafard is dat het ritme bepaald wordt door de acteurs en niet door de animatoren. De stiltes die vallen tijdens de dialogen, zijn onze stiltes."

Jean Mordant  lijkt fysiek helemaal niet op jou, maar zijn bewegingen en gezichtsuitdrukkingen werden wel door jou aangestuurd, herken jij jezelf als je naar de tekenfilm kijkt?

Wim: "Ik herken mezelf gelukkig niet, maar ik zie wel wat ik ermee gedaan heb. Jean Mordant is een worstelaar met een dikke speknek, als ik hem speelde veranderde ik mijn lichaamstaal. Automatisch voelde ik die nek zitten en begon ik voorover te leunen. Die camera op de helm registreerde de kleinste beweging van mijn ogen en terwijl zie je op een scherm in real time het gezicht van de animatiefiguur mee bewegen. Ik moest verliefd kijken naar Dinara, mijn tegenspeelster, een heel subtiele blik, maar die computerkop deed dat gewoon!"

"Als je een film maakt over de Eerste Wereldoorlog moet je respect hebben voor twintigduizend lijken"

De look van Cafard is niet alledaags. Waarom ben je voor die stijl gegaan ?

Jan: "Het was een artistiek-esthetische keuze, we noemen dit low-poli modellen. Ik vind dat heel mooi. We hoeven niet te concurreren met de Disney’s en Pixars van deze wereld als de inhoud goed is."

Wim: "Jan is ook een schilder in zijn vrije tijd en dat zie je aan de kleurenkeuzes die hij maakt.  Als je een film maakt over de Eerste Wereldoorlog, moet je respect hebben voor twintigduizend lijken en ik vind deze film enorm respectvol. Het gaat over kleine mensjes met hun kleine kantjes. Het is heel poëtisch, maar tegelijkertijd ook heel luchtig.  Ik heb geweend toen ik Cafard zag. Als ik een film bekijk en mezelf niet meer zie, dan weet ik dat het goed zit."

Wil je Cafard als eerste ontdekken? Bestel je tickets voor de wereldpremière op het Filmfestival van Oostende op vrijdag 18 september.