De Alternatieve Ontdekkingstocht: Tuinen van overvloed

Wat is permacultuur?

Carmen

Foto’s voor De Alternatieve Ontdekkingstocht: Tuinen van overvloed

Yggdrasil - Tuinen van overvloed

Op onze fietstocht, staan we telkens versteld bij de overvloedige tuinen die we tegenkomen. Fruit- en notenbomen, bessenstruiken, allerlei soorten groenten en kruiden groeien broederlijk door elkaar. Als we vragen naar de inspiratie en werkwijze vertellen de eigenaars ons steevast dat ze werken volgens de principes van permacultuur. Perma-wat? Tijd voor een onderzoek.

We houden halt bij Yggdrasil in Tienen en ontmoetten er Piet Anrijs (70) en Lucrèce Roegiers (67). Al twintig jaar werken zij volgens de principes van permacultuur en delen zij hun kennis. In België en Nederland zijn ze een autoriteit op het gebied.

"In de klassieke landbouw doet men aan ziektebestrijding. Wij doen aan ziektevoorkoming."

Wat is permacultuur eigenlijk?

Lucrèce Roegiers: "Permacultuur gaat veel verder dan biologische landbouw. Het is een ontwerpsysteem waarbij een omgeving gecreëerd wordt die voorziet in alle behoeften van de mens, zonder de natuur te schaden. De oprichters, de Australiërs Bill Mollison en David Holmgren namen de natuur zelf als voorbeeld. Zij observeerden hoe bossen groeien en zich voorplanten zonder enige inmenging van de mens. Ze besloten het bos na te bootsen, maar dan met bomen en planten die eetbaar voedsel voor de mens produceren."

"Bij permacultuur wordt de omgeving zo ontworpen dat er rekening wordt gehouden met het optimaal gebruik van water, ecologisch bouwen, duurzame energie en biodiversiteit. Er wordt ook aan het sociale aspect gedacht, het sluit geen mensen uit en deelt in zijn overvloed. Op Yggdrasil zijn wij gespecialiseerd in het aspect van de voedselvoorziening."

 

Jullie gebruiken dus nooit kunstmatige bemesting of pesticiden?

"Wij gebruiken geen enkel bestrijdingsmiddel, ook geen natuurlijke. Toch hebben we bijna nooit plagen en hebben we een overvloedige oogst. In de klassieke landbouw doet men aan ziektebestrijding. Wij doen aan ziektevoorkoming."

"In de klassieke landbouw wil het gezegde dat "je niets hebt, als je niets spuit". Dat komt omdat de gronden in België uitgeput zijn. De grond is arm door de manier waarop de velden jarenlang bewerkt zijn, door het ploegen, het gebruik van tractors, pesticiden, de monocultuur ... Door de arme grond zijn de planten zwak en worden ze sneller ziek. Bovendien hebben de belagers van planten, zoals bijvoorbeeld slakken, geen natuurlijke vijanden meer door het verzwakt ecosysteem."

"Wij zorgen voor een gezonde bodem. Door bijvoorbeeld veel natuurlijk materiaal, zoals bladeren, op de aarde te leggen om te composteren. Door niet aan monocultuur te doen, maar alles door elkaar te zetten, zodat de biodiversiteit verhoogt. Wij zorgen niet alleen voor een gezonde bodem, maar ook voor een gezond ecosysteem, zodat elk beestje zijn natuurlijke vijand heeft en er geen plagen komen. Muizen en woelratten worden bijvoorbeeld in toom gehouden door een kerkuil en torenvalk die hier huizen. Vogeltjes die hier nestelen in de hagen, eten ook de slakken op."

"Elk beestje heeft zijn natuurlijke vijand, zodat er geen plagen komen"

Waarom doen niet meer mensen aan permacultuur?

 "Het vergt minder werk en met meer opbrengst, maar het vereist een grote kennis. Om onkruid te wieden moet je bijvoorbeeld heel goed het verschil kennen tussen kiemend onkruid en kiemende groenteplantjes, want alles groeit door elkaar. Dat vraagt tijd om te leren. Het vraagt ook een omschakeling van denken. Wij zijn opgevoed met machines. Maar die gebruiken wij bijna niet in de permacultuur, behalve onze grasmaaier en hakselaar."  

 

Meer weten?

  • Yggdrasil hecht veel belang aan kennis doorgeven. Er wordt een opleiding aangeboden over permacultuur waar niet alleen de principes worden uitgelegd, maar waar ook veel praktische informatie wordt gegeven. Er zijn ook workshops rond onderwerpen als het belang van eigen zaden, kruiden en gezonde voeding.

  • Er is een groentenwinkel en een zelfpluktuin. Vier keer per jaar is er een thematische rondleiding. Dan kan je ter plaatse een kijkje nemen.

  • Frank (37), de zoon van Lucrèce en Piet, zet hun project verder en is bekend door zijn website natuurlijkemoestuin.be.

  • Het bekendste boek van de permacultuur is: Permaculture: principles and pathways beyond sustainability van David Holmgren. Klik hier om een gratis samenvatting te downloaden.

  • In Nederland en België verwierf permacultuur bekendheid door het boek: Tuinen van overvloed: Permacultuur als inspiratie voor een duurzaam leven op aarde van Fransjan de Waard

BILL-reporter Carmen stapt de fiets op en kruist het land door op zoek naar mensen die het anders aanpakken. Volg onze reporter op haar tocht.