"Bij dramatherapie kan je niet zomaar rond een onderwerp heen fietsen"

#dramaqueens: Iris is dramatherapeute.

Anne Scheijnen

Iris Vandael (26) zit zoals veel studenten aan het eind van de blok. Voor haar is er licht aan het einde van de tunnel, want binnenkort is ze afgestudeerd als dramatherapeute. “We leven volgens mij in een tijd waarin psychiatrische problemen groeien, maar veel mensen zitten in een structuur van ‘doorgaan en er niet bij stilstaan’. Dramatherapie kan daarin een verschil maken geloof ik: het komt volledig uit jezelf.”

Creatieve therapie

Het was Iris al lang duidelijk dat ze dramatherapeute wilde worden: “Ik ben altijd veel met theater bezig geweest, maar ik had nog nooit van dramatherapie gehoord. Ik studeerde taal- en letterkunde toen ik een oude vriendin tegenkwam. Ze was een aantal jaar daarvoor opgenomen in het ziekenhuis vanwege anorexia en vertelde me hoe goed dramatherapie haar geholpen had in die periode. Mijn interesse was meteen gewekt, maar het bleek dat je in België dramatherapie enkel als Bachelor na Bachelor kunt studeren. Daarom heb ik eerst ergotherapie gedaan.”

Dramatherapie valt onder de noemer van creatieve therapie. Ook dans- en bewegingstherapie, muziektherapie en beeldende therapie behoren tot deze categorie: “Een psycholoog praat, terwijl wij vertrekken vanuit de kunst. Er wordt dus meer beroep gedaan op het gevoel. In gewone therapie kan je nog wel eens rond een bepaald onderwerp fietsen, iets dat in dramatherapie veel moeilijker is: je staat immers op de scène, je speelt en je voelt dingen. Daar kun je niet omheen.”

Veelzijdig en gevarieerd

De veelzijdigheid van dramatherapie is een grote troef. De doelgroep is erg divers: veel mensen denken meteen aan kinderen die hun verhaal vertellen aan een handpop, maar eigenlijk kan iedereen baat hebben bij dramatherapie. Het wordt enkel afgeraden bij mensen met psychoses, omdat zij last kunnen hebben om de echte wereld en de speelwereld gescheiden te houden.

“Op mijn stageplaats hoorde ik ook wel eens cliënten vragen: ‘Wat moet ik hier komen doen, toneeltje spelen of wat?’ In zo’n groep is vooral een goede opbouw belangrijk: zo haal je het lachwekkende eruit. Je kan bijvoorbeeld beginnen met een familieopstelling, dat is in groepstherapie een goede oefening om elkaar te leren kennen. De protagonist gaat op een stoel zitten en positioneert de andere groepsleden om zich heen: hij vraagt bijvoorbeeld aan iemand om zijn moeder te spelen. Als hij een goede band heeft met zijn moeder, mag die naast hem komen zitten. Zijn zus waar hij ruzie mee heeft, moet dan weer verder weg zitten.”

"Mijn rol als therapeut verandert steeds"

Ook tijdens de sessies zelf kan er eindeloos gevarieerd worden, naargelang de noden. “Iedere therapeut heeft zijn eigen aanpak. Vaak wordt er vooraf een woordje gewisseld over hoe het gaat, over recente gebeurtenissen, …

In groepstherapie kan er vervolgens gekozen worden voor een protagonist die een verhaal gaat vertellen. De andere leden kunnen dan toeschouwers zijn, maar ze kunnen ook andere personages in het verhaal vertolken, vragen stellen of inspelen op wat de protagonist vertelt.

Ook mijn rol als therapeut verandert steeds: soms ben ik in een individuele sessie de regisseur, dan speel ik weer de tegenrol, een andere keer dubbel ik mijn cliënt, …”

"Iemand kan doen alsof het hem allemaal niks doet, maar het kan wel binnenkomen."

“In dramatherapie is er veel ruimte om te zoeken naar een methodiek die echt bij de cliënt past: sommige mensen hebben moeite met verhalen vertellen, anderen zijn daar dan weer heel goed in, maar voelen er niets bij. Bij dramatherapie wordt er minder beroep gedaan op het cognitieve of rationele, en meer op het emotionele. Daardoor kan je tijdens het spelen soms aan de lichaamstaal zien dat een oefening effect heeft, ook al geeft de cliënt het misschien niet toe. Zoals een docent ooit zei: het is niet omdat je een boom niet hebt zien vallen, dat hij niet gevallen is. Een patiënt kan doen alsof het hem allemaal niks doet, maar het kan wel binnenkomen.”

 

Is dramatherapie ook iets voor jou? Hier vind je informatie over de opleiding aan de Artevelde Hogeschool.

In #dramaqueens gaat BILL-reporter Anne op zoek naar de boeiendste hobby's en beroepen die iets met acteren te maken hebben.