"Dramatherapie is je maskers afwerpen in een veilige omgeving"

Creatieve therapieën

Therapie, het klinkt ons allemaal bekend in de oren. We zien een psychotherapeut en de typische ligbank voor onze ogen verschijnen. Er bestaan ook verschillende creatieve therapieën waar bijvoorbeeld drama, muziek of dans centraal staan. Elke week belichten we een andere creatieve therapie. Deze week spreken we met Julie Mariën. Julie was 7 jaar aan het werk als dramatherapeut in een psychiatrisch centrum. Eén jaar geleden opende ze haar eigen praktijk: Huis MIO.

Foto's en artikel door Roselien De Nijs.

“Wat moet ik verwachten als ik bij jou kom?”, vraag ik aan Julie. “Een aangenaam gesprek!”, lacht Julie. “Dramatherapie zet iemand in staat om zijn maskers af te werpen in een veilige ruimte. De veilige ruimte is dan het spelen waarbij we allerlei dramavormen gebruiken om de cliënt zijn maskers te doen afwerpen.”

“Het lukt om die maskers af te werpen omdat het in een veilige omgeving is. Daarmee bedoel ik, we zijn aan het spelen, dus het is niet echt. De afstand tot de cliënt is ver genoeg. Hij speelt een rol.”

Nadien wordt er gereflecteerd over het spel. “Dan kan de cliënt zelf tot besef komen wat zijn spel weerspiegelde, bijvoorbeeld een angst of een woede.”, vertelt Julie.

“Ik begon te huilen als een klein kind, alles kwam eruit. Dat was heel zwaar."

Marie* kwam bij Huis MIO terecht via het internet en schreef haar in voor de groepstherapie assertiviteitstraining. Marie*: “Voor mij was dramatherapie een openbaring. Via mijn werk had ik al assertiviteitstrainingen gevolgd, dus ik verwachtte eigenlijk de typische oefeningen en rollenspelen. Maar bij Julie was het helemaal anders, het was persoonlijk en confronterend. Ze slaagt erin om vanaf de eerste sessies de nagel op de kop te slaan.”

Marie* vertelt dat de tweede sessie voor haar heel confronterend was. Marie*: “Ik begon te huilen als een klein kind, alles kwam eruit. Dat was heel zwaar, maar ook goed. Je moet beseffen dat als je therapie volgt dat het misschien eerst slechter met je gaat om dan terug beter te worden. Als je wonden hebt ga je ze ook eerst ontsmetten, ook al doet dat pijn. Nadien kunnen ze pas genezen.”

Julie: “Ik speel als therapeut ook mee. Dan neem ik een rol aan dat de cliënt zelf wilt of wat ik aanvoel. Dan stel ik vragen en probeer ik de persoon dichter bij zichzelf te brengen en zijn gevoelens. Want in zijn hoofd zijn die maskers aanwezig en die houden alles tegen.”

“De rol die ik het meeste aanneem is moeder, de kwade, de rebel of de getuige”, vertelt Julie, “maar soms speel ik de cliënt, rolwissel noemt dat dan. Als ik voel dat ik iemand zijn lief moet spelen dan doe ik dat ook.”

Mensen denken vaak dat het hier dramatisch is. Maar dat is het helemaal niet. Toneeltherapie zou heel de lading niet dekken. Want het is niet dat we een toneeltje spelen."

Soms wordt een cliënt kwaad op Julie in het spel. De opgestapelde woede van de cliënt komt dan los in de therapie. Julie: “Dan mag de cliënt schelden en roepen op mij. Dat is het spel, ik neem elke rol aan. Nadien praten we erover en is de energie eraf. Ze hebben het eindelijk eens kunnen zeggen.”

De meeste cliënten van Julie hebben een neurose. Dit kan dan zijn: een laag zelfbeeld, burn-out, angststoornissen, zelfmoordgedachten, weinig assertiviteit. Julie: “Dramatherapie kan voor iedereen werken maar niet voor mensen met een psychose. Omdat bij hun de grens tussen de realiteit en fantasie heel dun is.”

“Het woord drama in dramatherapie zorgt vaak voor misvattingen. Mensen denken vaak dat het hier dramatisch is. Maar dat is het helemaal niet. Toneeltherapie zou heel de lading niet dekken. Want het is niet dat we een toneeltje spelen, je speelt jezelf in al zijn vormen en facetten, dat zowel boven als onder de oppervlakte ligt”, vult Julie aan.

“Het doel van dramatherapie is aanvaarding van jezelf met al je goede en slechte aspecten. Ik werk met twee slagzinnen: ‘Je moet juist niets’ en ‘goed genoeg is goed genoeg’.”

Creatieve therapie bestaat al 15 jaar in België maar wordt niet erkend. “Met de Beroepsvereniging voor Creatieve Therapie proberen we hier al lang iets aan te veranderen. Want niet erkend betekent ook niet terugbetaald. Maar een bezoek aan een psycholoog wordt ook nog maar sinds vijf jaar terugbetaald, dus we verliezen de hoop niet.”

“Mag ik jou nog een vraag stellen?”, vraagt Julie mij. “Zou je nu zelf dramatherapie volgen?” Ik knik en antwoord ja. “Dan heb ik het goed uitgelegd!”

Wie vragen heeft rond creatieve therapieën kan terecht bij de Belgische Beroepsvereniging voor Creatieve Therapie.

*Sommige namen die in dit artikel gebruikt worden zijn schuilnamen.