"Tijdens het regisseren heb ik het gevoel dat het niet anders kan"

Interview: Tom Goossens

Eline Crols
  • 16 tot 25 jun 2017

Binnen de vele vormen die theater kan aannemen, denkt niet iedereen meteen aan opera. Tom Goossens (23) doet dat wel. Hij besloot voor zijn masterproef Don Juan aan KASK Drama zijn eigen versie van Mozarts Don Giovanni te regisseren. “Als kind al was dat mijn favoriete opera. Ik hou van de schoonheid van de muziek en de overweldigende ensembles en wilde iets maken waarmee ik me verbonden voel.”

Tom besloot het stuk op te voeren met drie acteurs van KASK, een klassieke zangeres en een pianist. De theatertaal baseerde hij op de opera van Mozart en het libretto van Lorenzo Da Ponte die hij vermengde met passages uit de toneeltekst Don Juan van Molière. Op die manier krijgen de acteurs de kans om iets persoonlijker een commentaar te leveren op hun rol. De monologen van Molière zitten minder vast aan vooraf geschreven ritmes en gesproken tekst ligt sowieso dichter bij hoe je in het echte leven praat dan zang.” 

“Tijdens het regisseren heb ik het gevoel dat het niet anders kan”

In zijn herwerking besteedde Tom veel aandacht aan de taal. Hij vertaalde de tekst van Molière en hield daarbij rekening met ritmiek. “Je krijgt van begin tot eind een stuk dat op verschillende manieren met de taal omspringt.” Die veelzijdigheid vertaalt zich in een allegaartje van dialogen, barokke monologen, volledig gezongen stukken, gesproken scènes op het ritme van Mozart en ritmische tekst onder een zangstem.

(c) Yuri van der Hoeven

Een stem uit een box fungeert zelfs als personage op zich. “We hadden geen mannelijke zanger voor de stem van de commendatore. We besloten dus alles wat hij in de opera zingt van een cd te knippen en door een box te laten spelen.” Bijna alle artistieke keuzes die Tom maakt, vloeien zo als vanzelfsprekend voort uit praktische beperkingen. “Tijdens het regisseren heb ik het gevoel dat het niet anders kan. Keuzes zijn niet het gevolg van spitsvondigheid of talent, maar van het gevoel dat ik de opdracht die ik mezelf opleg niet op een andere manier kan invullen.”

“Dat ik operaregisseur wil worden, maakte mijn opleiding nieuwsgierig”

Toms liefde voor opera sluimert al lang en is naar eigen zeggen de reden waarom hij als student op KASK werd aangenomen. “Ik was er niet van overtuigd of ik wel theater wilde spelen. Toen ik zei dat ik operaregisseur wil worden, maakte dat de opleiding nieuwsgierig.” In de dramaopleiding kreeg hij genoeg vrijheid om zich te ontwikkelen binnen de vorm van zijn voorkeur.

De keerzijde was dat hij aanvankelijk weinig specifieke begeleiding kreeg in het operagenre. “Ik ben dus ergens op mijn honger blijven zitten, maar langs de andere kant leer je zo je eigenheid te zoeken.” Die originaliteit ziet Tom ook terug bij zijn klasgenoten, die elk binnen een heel eigen genre afstuderen, van performance tot teksttheater. 

(c) Yuri van der Hoeven

Wat in de dramaopleiding centraal staat, is het bescheiden en rechtstreekse contact met het publiek. Dat is niet evident voor een genre als opera. “Het is moeilijker om van mens tot mens te spreken dan in teksttheater. Alleen al door de afstand tot het vijfde balkon, maar ook doordat er doorgaans enorm veel geregisseerd is en op voorhand vastligt.” Die barrière probeert Tom te overbruggen. “De spelers moeten kunnen relativeren wat ze doen en daardoor net dieper binnendringen bij het publiek dan wanneer de opera enorm emotioneel en pathetisch zou zijn. Ik wil ervoor zorgen dat acteurs en toeschouwers samen iets beleven op hetzelfde moment in dezelfde ruimte. Dan is een opera voor mij geslaagd.” 

De masterproeven van Tom en zijn klasgenoten bewonder je tijdens Dramafestival GRADUATION 2017 op 16/6, 17/6, 18/6, 24/6 en 25/6 in Gent. Het volledige programma vind je hier

Don Juan staat op 31/7, 1/8 en 2/8 nog op Theater aan Zee in Oostende.