Wervelend operadebuut van Christoph Waltz

Opera: Der Rosenkavalier

Regie: Christoph Waltz

Mien

Foto’s voor Wervelend operadebuut van Christoph Waltz

Der Rosenkavalier 1

Met een witte roos in mijn hand, bel ik bij haar aan. Opeens besef ik de ernst van de situatie en slaat de schrik me om het hart. Ik ga met haar naar Der Rosenkavalier kijken, een opera van Richard Strauss.

In die opera krijgt Octavian, een jonge edelman, de opdracht in naam van Baron Ochs von Lerchenau een zilveren roos te overhandigen aan een piepjong meisje, Sophie, die – zo werd voor haar beslist – binnenkort de echtgenote van de baron wordt. Deze laatste is echter een oude rokkenjager en Sophie ziet een huwelijk met hem absoluut niet zitten. Wel voelt ze iets voor de jongeman die haar de roos komt brengen, de even oude Octavian. De vonk slaat onmiddellijk over, maar Octavian is al de minnaar van de al wat oudere, erg machtige maarschalkvrouw. Maar ik dwaal af. 

Terug naar de realiteit, waar ik, met een witte roos in mijn hand, de moed bijeensprokkel om aan te bellen.

Topwerk van een topcomponist

Componist van dienst is Richard Strauss. Een meester die alle mogelijke muziekstijlen beheerste, orkestreerde als geen ander en die voor werkelijk gigantische bezettingen schreef. De partituur van Der Rosenkavalier - geschreven voor een honderdkoppig orkest - is enorm veeleisend, bevat uitgebreide slagwerkpartijen en kent een ontzettend ironische insteek. 

Richard Strauss maakt op een erg sarcastische, spottende manier, de hele tijd muzikale verwijzingen: naar Mozart (Der Rosenkavalier kan men als een twintigste eeuwse herwerking beschouwen van Le Nozze di Figaro), naar de Weense walsen van Josef Strauss, naar Italiaanse belcanto-zang, naar opera's van Richard Wagner, en ga zo maar door. 

Ik voel me steeds ongemakkelijker en overweeg even om de witte roos te laten verdwijnen in het gapende rioolputje.

Soberheid troef bij Christoph Waltz

Tot op dat moment heb ik weinig vertrouwen in de regisseur, Christoph Waltz. Beter bekend als de jodenhater uit Inglourious Basterds en de als tandarts rondreizende premiejager uit Django Unchained. Onterecht zo blijkt, want hij brengt het er schitterend vanaf. Niet dat hij de opera op een verrassende manier actualiseert of verbaast door een uiterst origineel regieconcept. Nee, hij kiest ervoor om de opera op te voeren in een sober maar elegant decor en focust vooral op het acteerspel van de zangers, dat hij op een erg hoog niveau weet te tillen. 

Daardoor wordt de prachtige operapartituur van Strauss – die, het moet gezegd, misschien wel één van de mooiste, meest rijke muzikale creaties is die ooit geschreven werd – uiterst toegankelijk en bevattelijk. De bezetting van de zangers is daarenboven fenomenaal: de Baron wordt bijvoorbeeld gespeeld door een imponerende, zacht ronkende bas die boven iedereen uittorent en voor wie de deur te klein is. 

Over deuren gesproken, ik hoor een zacht gestommel. Mijn handen trillen en de witte roos verliest een blad.

Opera op zijn best 

Achteraf bekeken heeft de Vlaamse Opera een prachtprestatie neergezet. Het is opera op zijn best, een productie die iedereen kan bekoren. Romantici bijvoorbeeld, die graag met rozen sleuren. Of theater- en filmliefhebbers, die graag goed acteerwerk zien. Ironici, die tussen de noten heen een ferme dosis sarcasme kunnen ontwaren. Muziekliefhebbers, mensen die van instrumenten houden en zich graag laten verrassen door misschien wel de waanzinnigste orkestpartituur ooit gemaakt. Literatuurfanaten, die hun hart kunnen ophalen aan het erg poëtische, bruisende, door Hugo von Hofmannsthal geschreven libretto. Filosofen, die samen met de maarschalkvrouw willen mijmeren over het verstrijken van de tijd. En ga zo maar door.

Deze productie, een lichtend sterretje in deze donkere wintermaanden, speelt nog de hele maand in Antwerpen en komt vanaf 9 januari naar Gent.