Overkill aan ideeën

TeZukA

Eastman - Sidi Larbi Cherkaoui

Filip

Video’s voor Overkill aan ideeën

Overkill nekt TeZukA

Sidi Larbi Cherkaoui wilde als kind de werkelijkheid tekenen. Later schakelde hij van tweedimensionaal papier over naar driedimensionale dans. Nu grijpt hij in die dans terug naar de Japanse manga en anime van grootmeester Osamu Tezuka.

Tezuka is een icoon in Japan, vergelijkbaar met Walt Disney in de VS. De stripverhalen van Tezuka zijn echter veel complexer en waren voor zijn tijd (hij stierf in 1989) erg progressief. Zo is er zijn robottypetje Astro Boy, dat de robotwereld en de mensenwereld wil verzoenen. Ook Cherkaoui wil bruggen bouwen tussen mensen en culturen. Het humanisme van Tezuka is ook zijn levensvisie.

Fukushima

De voorstelling TeZukA opent met een danser die een strip tussen zijn tenen heeft en die blijft lezen tijdens het dansen: de fascinatie voor een andere en mooiere wereld. Daarna verschijnt Astro Boy, de verzoener die paradoxaal genoeg beweegt op kernernergie: een verwijzing van Tezuka naar de kernramp van Hiroshima, die zich dit jaar helaas herhaalde in de nucleaire catastrofe van Fukushima, net op een moment dat Cherkaoui en zijn dansers in Japan repeteerden.

Astro Boy doet ons denken aan de robotfiguur uit Babel. Nog een déjà vu uit Babel vinden we in de wetenschappelijke uitleg van een professor: ditmaal over bacteriën, die zowel met de eigen soort als met andere soorten kunnen communiceren (Cherkaoui's metafoor voor meertaligheid).

Overkill

Bijna de hele tijd worden er filmpjes getoond met mangatekeningen. Die zijn soms indrukwekkend: een stripbladzijde lijkt op het publiek te kantelen; typische stripscheldwoorden worden uitgezoomd en blijken een boeddha te zijn. Het contrast tussen klassiek en modern dat ontstaat wanneer een danser scrolt tussen de stripvakjes zoals op een iPad, is ook geestig.

Maar even vaak zijn de filmpjes niet begrijpbaar, en de stroken papier die steeds uit het plafond moeten komen voor de projectie zorgen voor te veel gedoe. Daarnaast is er immers ook nog livemuziek, gesproken tekst, (niet echt uitzonderlijke) dans, en zelfs elektronische muziek en strobo-effecten. TeZukA leidt aan een overkill van ideeën die zeker in het eerste deel niet goed genoeg uitgewerkt zijn.

Inktvlek

Na de pauze wordt TeZukA uitgepuurder en daardoor ook beter. In een van de sterkste scènes danst een priester een intiem duet met een jongen (Tezuka's visie op homoseksualiteit was zeer vooruitstrevend). Ook knap is het hoe de mannelijke dansers de enige vrouw in het gezelschap proberen te verleiden met stroken papier. Op het eind slorpt een grote inktvlek alles op, zoals een allesverwoestende tsunami. Enkel Astro Boy blijft bestaan.

TeZukA van Cherkaoui is een beetje zoals Oedipus van Vandekeybus: zeker niet de beste voorstelling van de choreograaf, maar door de grootschaligheid en het aantal knappe beelden nog steeds bijzonder om te bekijken.