“Schrijven is voor mij een strijd tegen angst”

Interview: Carmien Michels

Eline

Carmien Michels

© ©Willy Wtterwulghe

Vorig weekend was ze te gast op het literaire festival Bru∙Taal, slechts een van de vele activiteiten in de agenda van Carmien Michels. Ze moet nog 27 worden, maar heeft al twee romans gepubliceerd en haalde als poetry slammer de Europese kampioenstitel binnen. Ondertussen is ze onderweg om workshops of lezingen te geven en misschien zien we haar naam binnenkort op de aftiteling in de cinema verschijnen. “Ik verveel me snel.”

Carmien Michels: “Alles wat ik doe, doe ik uit liefde voor het verhaal. Ik heb een grote verbeelding en maak alles gauw een beetje magischer dan het is. Verhalen aandikken doe ik automatisch. Ik maak mensen die ik niet ken tot personages. Het is een poging om vat te krijgen op deze wereld. Ik wil mijn eigen verhaal vertellen, zodat het niet langer het eenzame verhaal van mij alleen is, maar ik het kan delen met andere mensen.”

"Ik wil alles superhard nuanceren"

Wil je anderen ook aanzetten om hun verhaal te delen?

“Via slam poetry-workshops probeer ik zeker anderen te engageren om te spreken en zichzelf te laten zien. Veel jongeren denken dat ze er ooit wel zullen geraken, maar sluiten zich in de tussentijd af. Speak up, zou ik zeggen. Onlangs was ik in Engeland om samen met een professor een lezing te geven. Zij zei op een bepaald moment "Hoe mooi je vlam ook mag zijn, ze dooft als je de kaars onder een stolp houdt." Dat vond ik een schoon beeld.”

Waarom wil je niet enkel schrijven, maar je verhalen ook op een podium brengen?

“Ik heb die drang niet altijd. Wat ik schrijf voor publicatie, wil ik liever niet voorbrengen. Maar mijn teksten binnen slam poetry schrijf ik wel echt met het doel om ze op een podium te brengen. Die teksten zijn vaak geëngageerd en wil ik dan ook gebruiken om een stem te vertegenwoordigen. Ik ben heel slecht in debatteren. Ik wil alles superhard nuanceren en hou niet van radicaliteit die andere meningen uitsluit. Over mijn gedichten heb ik echter lang kunnen nadenken, waardoor ik er precies de juiste nuances heb ingelegd. Ik heb er zelf de controle over.”

"Ik ga niet te veel emogedichten schrijven" 

Moet een dichter sociaal geëngageerd zijn?

“Nee. Dan krijgen we ook maar eenheidsworst. In slam poetry zijn er heel veel dichters die geëngageerde teksten schrijven. De goede performers onderscheiden zich omdat ze iets anders zeggen dan de rest. Er zijn slammers die ik niet geloof omdat ze gewoon doen wat anderen al deden. Ze presenteren geen intelligente boodschap, maar gewoon een kopie van wat ze al gehoord hebben. Aanvankelijk voelde ik me zelf verplicht om enkel maatschappelijk relevante teksten te brengen, maar dat idee heb ik losgelaten. De liefde is ook maatschappelijk relevant.”

Vind je dan inspiratie bij jezelf?

“Ja, maar ik ga niet te veel emogedichten schrijven. Uit mijn liefdesverdriet komen zelden goede gedichten voort. Je kan wel beweren dat zulke gedichten heel diep gaan, maar ze bevatten vaak clichés. Ik wil vooral de taal laten primeren en humor en spel in mijn teksten stoppen. Ik ben niet vies van emotie in poëzie, maar het mag niet sentimenteel worden. Als een gedicht zo privé is dat mensen denken "Oei, dit wil ik niet lezen", dan zit het fout. Het moet over iedereen gaan, niet over mij. Ik spreek in de eerste persoon, maar als jij het gedicht leest, moet jij dat personage kunnen worden.”

"Ik was bang van poëzie"

Heb je altijd oog gehad voor poëzie?

“Nee, van aanleg ben ik meer prozaïsch gericht. Ik was altijd bang van poëzie. Ik vond dat duf en saai. Iets elitairs. Ik dacht dat poëzie iets was voor oude mannen, omdat we op school enkel gedichten lazen van mannen uit de jaren vijftig en zestig. Daar zit uiteraard goede poëzie tussen, maar het waren niet de rolmodellen die ik zocht. Pas de laatste jaren heb ik ontdekt hoe bevrijdend poëzie kan zijn. Je kan er grote gedachten in iets kleins weergeven en eindeloos spelen met woorden. Ik vind het een moeilijk genre, maar net daarom wil ik het proberen. Ik wil mezelf voortdurend uitdagen om dingen te doen die ik niet kan.”

Schrijven is jezelf uitdagen?

“Ik ben van nature een heel angstig persoon. Schrijven is voor mij een strijd tegen die angst. Het is een manier om niet toe te geven aan dat kaarsje dat liever onder de stolp blijft. Ik probeer daarom zo veel mogelijk dingen te doen die ik niet durf. Anders leef ik niet. Op een podium staan vond ik vroeger doodeng. Tijdens mijn opleiding trilde ik altijd over heel mijn lichaam. Nu nog wens ik soms dat ik van de trap zou vallen zodat ik niet op moet. Ik wil mijn angsten overwinnen door gewoon te doen.”

Wat wil je in de toekomst nog allemaal doen dat je niet kan?  

“Op dit moment werk ik aan mijn poëziedebuut. Dat zal uitkomen in november, maar ik zit nog maar halverwege. Daarna weet ik nog niet wat mijn volgend project zal zijn. Misschien schrijf ik een thriller, maar het kan evengoed een kortverhalenbundel of theatertekst zijn. Er is zoveel dat ik nog niet uitgeprobeerd heb. (korte stilte) Of een filmscript! (enthousiast) Amai, dat zou ik echt zot vinden."