Schrijver van kristal

Sprakeloos op de planken

Tom Lanoye

Daan

Met enkel een stoel, een met lof overgoten boek en twee bescheiden flesjes water binnen handbereik, houdt hij het publiek in zijn greep. Lanoye is niet aan zijn proefstuk toe. Al meer dan dertig jaar entertaint en ontroert hij jong, oud en alles daartussen. Uit zijn pen vloeiden onder andere Kartonnen Dozen, de brandend actuele Monstertrilogie en Mamma Medea.

Maar met Sprakeloos schiep hij een roman die niemand onberoerd laat, een vertederend portret van zijn overleden moeder Josée Verbeke. Als “vijfvoudig moederdier en amateuractrice eersteklas”, was ze allesbehalve een Medea. Ze had het beste voor met haar zonen, dochter en liefhebbende echtgenoot.

Diva

Als een volleerde drama queen droeg zij de broek ten huize Lanoye en op het toneel. Zij was de diva van Sint-Niklaas, een slagersvrouw met een passie voor witloof en woorden. Een passie die de slagerszoon met zijn brilletje van haar erfde, dat blijkt nog maar eens uit de monoloog die hij uit de roman heeft gedestilleerd. Sprakeloos op de planken is een prachtig eerbetoon aan de moeder die “eerst haar spraak, dan haar waardigheid, dan haar hartenklop” verloor. Integer en oprecht.

De voorstelling is helemaal geen flauw afkooksel van het boek, wel integendeel. Je hoeft het niet per se gelezen te hebben om je te laten meeslepen in zijn "relaas van een beroerte". Een relaas dat je naar de keel grijpt, maar ook doet lachen, zo puur als van kristal.