Lam Gods van Milo Rau: controversieel, of is dat overdreven?

'Lam Gods' speelt nog tot eind december in NTGent

 'Lam Gods' van Milo Rau kennen we via de media vooral als een controversieel theaterstuk. De zoektocht naar een Syriëstrijder, een ‘vrijend koppel’ voor de ogen van kinderen, de moeder van een Syriëstrijder die het aftrapt vanwege de kritiek op haar geloof,… De media zwijgt er niet over. Wij gingen kijken met de vraag: hoe terecht is die controverse?

 

© Michiel Devijver

 Geen fictie, maar echte verhalen

 Kranten noemen Milo Rau de “meest invloedrijke” (Die Zeit), “meest ambitieuze” (The Guardian), maar toch “meest controversiële” (La Republica) kunstenaar van onze tijd. Rau is een politiek kunstenaar. Hij brengt politiek gevoelige kwesties op scène. In zijn vorig stuk Five Easy Pieces liet hij kinderen het leven van Marc Dutroux naspelen. Hij liet voor NTGent tien regels neerschrijven in het manifest van NTGent over wat theater mag en niet mag. Maar in tegenstelling tot wat de media liet blijken, blijft het ‘Lam Gods’ zeer braaf en tussen de lijntjes.

Toen de Zwitserse regisseur voor de eerste keer Gent bezocht, raakte hij gefascineerd door het ‘Lam Gods’.  Het Gents altaarstuk staat haast symbool voor de stad. Voor zijn eerste voorstelling bij NTGent beslist hij te vertrekken vanuit cultureel erfgoed en het in een hedendaags jasje te plaatsen.  Op scène staan mensen en dieren die zich herkennen in een van de figuren op het schilderij. Rau brengt geen fictie, maar echte verhalen op theater. Dat maakt de voorstelling heel speciaal.

 Twee professionele acteurs leiden je doorheen diepgaande, waargebeurde verhalen van echte mensen. Ze vertellen over een bijzondere periode in hun leven of over de dood. Het ene verhaal is hartverwarmend, het andere dan weer hartverscheurend. De voorstelling werkt met een uitgebouwde videoinstallatie. Sommige verhalen tonen ze daar noodzakelijkerwijs op. Een vrouw die haar laatste dagen doorbrengt op de palliatieve zorg of een moeder van een Syriëstrijder die de afscheidsbrief van haar zoon voorleest: ze raken je diep.

© Michiel Devijver

"kijken naar een schaap dat geslacht wordt: dat kunnen we niet"

 Toch zijn er bepaalde zaken in de voorstellingen die tot ophef kunnen leiden. In het schilderij vallen twee naakte figuren op: Adam en Eva. Uiteraard kleden zij zich op scène ook uit en beginnen ze al knuffelend elkaar te bevredigen voor de ogen van een kinderkoor. Begin deze week kwam een ‘Comité voor Bezorgde Ouders en Grootouders’, die de voorstelling niet gezien had, met een petitie om deze scène uit het stuk te verbannen. Maar dit is overdreven. Deze scène is heel liefdevol en teder opgebouwd, helemaal niet afschrikwekkend.

 Aangezien het stuk mensen laat reflecteren over leven en dood, komen de twee uitersten ook in beeld. Een onderwaterbevalling van een vrouw tonen ze op video. Van dit mooi, intiem moment gaat de voorstelling over naar beelden van het slachten van een schaap. Dit is hard. Het is een moment waar iedereen liever zijn hoofd wegdraait. Toch duurt deze scène lang genoeg, waardoor je het niet onopgemerkt kan laten aan je voorbijgaan. Ondertussen wordt er op de voorgrond een schaap geschoren en doet het je als kijker ernstig nadenken over deze consumptiemaatschappij waarin wij leven. Jaarlijks worden er zo’n 10 miljard dieren gedood om de mens te voeden, maar kijken naar een schaap dat geslacht wordt: dat kunnen we niet.

"Waar vroeger mensen gingen strijden om het Christendom te verspreiden, zijn er nu de Jihadisten die gaan strijden voor hun geloof"

 De thematiek die in het schilderij vervat zit, blijft brandend actueel. Elk personage op het schilderij Lam Gods, kan je in een hedendaagse context bekijken. Waar vroeger mensen gingen strijden om het Christendom te verspreiden, zijn er nu de Jihadisten die gaan strijden voor hun geloof. Maar wie gaat voor het controversiële - zoals de media liet beweren - zal teleurgesteld thuiskomen. Enkel de scène waarin Adam en Eva elkaar naakt knuffelen en de beelden van de slachting van een schaap, kunnen tot commotie leiden. Maar deze scènes zijn niet het hoogtepunt van de voorstelling. In het ‘Lam Gods’ draait het om de diepgaande verhalen die op een eenvoudige, liefdevolle manier op het podium worden geplaatst.

 

Dit artikel is geschreven door Jasmien Lagae