6 Japanse filmtermen die je moet kennen

6 Japanse filmtermen die je moet kennen

Een spoedcursus over de Japanse filmwereld

Op woensdag 20 maart start het Japan Square festival in Gent. Dit betekent maar één ding: vijf dagen om je te laten onderdompelen in de wereld van de Japanse film. Voor diegene die minder bekend zijn met de filmindustrie van het eiland kan het wel even wennen zijn. Een filmwereld zoals de Japanse is alleen in zijn soort. Daarom sommen wij zes termen op over Japanse film die je zeker moet kennen.

Kaiju

Eén van de bekendste genres van de Japanse cinema is de Kaiju-film, oftewel de monsterfilms. In deze films zien we hoe gigantische monsters elkaar en/of steden herleiden tot een hoopje puin. Het genre ontstond toen regisseur Tomoyuki Tanaka zag dat de Amerikaanse monsterfilms zoals King Kong het verrassend goed deden bij het Japanse publiek. Als fan van deze films en met dit in zijn achterhoofd besloot hij om zijn eigen monsterfilm te maken. Zo creëerde hij het legendarische monster Godzilla, in Japan beter bekend als Gojira. Met zijn film speelde Tanaka ook in op de angst voor nucleaire wapens die in Japan heerste.

Godzilla

Een belangrijk aspect van de Kaiju film is het gebruik van praktische effects. De monsters worden meestal gespeeld door acteurs in speciaal ontworpen kostuums die over een miniatuurset lopen waarop ze zich vervolgens mogen uitleven.

Pink film

De Pink film is een ruime benaming voor alle films die naakt of seksuele scènes tonen. Het gaat enkel over de films die gemaakt worden voor een bioscooprelease. Soms wordt de term ook gebruikt om te verwijzen naar erotische films van kleine onafhankelijke studio's. Het genre heeft geen echte westers equivalent maar valt te vergelijken met vormen van softporno.

The Simpsons

De eerste Pink films ontstonden toen de Japanse filmreguleringsdienst ‘Eirin’ verbood om genitaliën en schaamhaar te tonen in films. Gedwongen om op een creatieve manier het verbod te omzeilen besloten de filmmakers om rekwisieten zodanig in beeld te plaatsen dat ze de grafische delen van de film zouden verbergen.

Jidaigeki

Deze wordt vrij vertaald als historische drama. De Jidaigeki films verwijzen voornamelijk naar verhalen die zich afspelen van 1603 tot en met 1868, beter bekend als het Edo-tijdperk in Japan, op een paar uitzonderingen na. Typerend aan dit genre is dat de verhalen vooral focussen op het dagelijks leven van de personages, vaak boeren, ambachtslieden of samoerai. Om historisch correct te blijven zijn de details een van de belangrijkste aspecten van de films. Daarom wordt extra aandacht besteed aan het correct gebruik van taal, make-up en gezegden van de tijd.

Jidaigeki

Het concept van Jidaigeki is niet alleen geliefd bij het Japanse publiek, zo is de film ‘De zeven samoerai’ een van de invloedrijkste films ooit gemaakt. De film werd in Amerika hermaakt als de Westernfilm ‘The Magnificent Seven’. De Jidaigeki films waren ook de inspiratie voor de Jedi in de Star Wars films van George Lucas.

Kaidan

Deze term verwijst naar horror- en spookverhalen, specifiek de verhalen met een link naar de Japanse folklore. Tegenwoordig wordt de term minder gebruikt aangezien de moderne horrorverhalen gelabeld worden als ‘horā’ (horror) of ‘kowai hanashi’ (eng verhaal). Als een regisseur zijn film vandaag onder het genre Kaidan plaatst is het vooral om het verhaal te linken aan de oude folklore.

Kaidan

Een terugkerend onderwerp in de klassieke Kaidan verhalen is karma. De verhalen beschrijven vaak hoe een persoon zonder macht (vaak een slachtoffer) terugkomt als een krachtige geest om wraak te nemen op diegene die hem of haar mishandeld heeft.

Anime

Deze term wordt binnen Japan gebruikt om alle vormen van animatie te beschrijven. In Westerse cultuur wordt het echter vooral gebruikt wanneer er gesproken wordt over specifiek Japanse animatie. De animesector is een van de grootste industrieën van Japan en is sinds 2016 goed voor 60% van alle cartoons wereldwijd. Japan telt ondertussen al meer dan 430 animatiestudio’s. De industrie is zelfs zo groot dat het zijn eigen specifieke vakbond heeft.

Anime

In de jaren zestig werd anime populair in Amerika met reeksen zoals ‘Astro boy’ en ‘Speed Racer’. Om de harten van de Europese kijkers te veroveren besloten meerdere animatiestudio’s samen te werken met hun Europese collega’s met reeksen zoals Heidi, Wickie de Viking en Barbapapa als resultaat.

Internationaal wisten enkele animefilms de harten van zowel het publiek als recensenten te veroveren. Het gaat hier vooral over films van de bekende studio ‘Studio Ghibli’. Recent duiken films zoals ‘Mirai’ en ‘Your Name’ vaker op bij filmfestivals. Deze laatste krijgt een liveactionverfilming van regisseur J.J. Abrams.

Idols

De Japanse idols zijn niet uniek aan de filmwereld, maar maken er wel een groot deel van uit. De term idol verwijst naar Japanse jongeren die in grote schaal omgeschoold worden tot multitalent entertainers. De meeste starten hun carrière in de muziekwereld, maar velen vinden hun weg naar de filmindustrie. Vanwege hun carrières binnen meerdere culturele sectors lokken ze zo hun fans naar hun films, wat grote commerciële successen oplevert.

Idols

De Idolcultuur is niet eigen aan Japan, ook in Zuid-Korea vinden we deze jonge sterren terug. Hoewel de status voor veel Japanse en Zuid-Koreaanse jongeren een streefdoel is, wordt het niet gezien als een ideale job. De idols hebben zelf geen creatieve rechten of inspraak in hun werk. En tijdens de sollicitatie wordt gekeken of er wel aan de juiste maten wordt voldaan. In sommige contracten wordt ook een clausule ingebouwd die de jongeren tot plastische chirurgie verplicht. Dit allemaal terwijl ze nog naar school moeten.