Patricia Kargbo graaft diep in het leven van haar personage in Métisse

Patricia Kargbo graaft diep in het leven van haar personage in Métisse

BILL Ranger Marie ging praten met actrice Patricia Kargbo over Métisse, een nieuw stuk van Theater Antigone en Action Zoo Humain. Het is tijd om het gras te maaien!

Patricia Kargbo, Katelijne Verbeke, Kapinga Gysel, Lucas Van der Vegt en regisseur Tom Dupont zitten in Kortrijk aan de tafel. Ze werken aan het stuk Métisse van Theater Antigone en Action Zoo Humain dat op 16 januari in première gaat.

“Dad….Hmm, dad, you’re my father, I’m your son. I have always loved you and I always will.

You see things as a colored man. I see things as a man”.

Is this the real life

Or is this just fantasy?

Escape from reality

“Kom je mee aan de tafel zitten?”

De observator bouwt afstand in om het proces te volgen. Er zijn onvoldoende stoelen.

Laten we het eens op een andere manier doen!

Welke wandeling gaan we maken? Hoe stel ik vragen zonder een interview te doen?

Alles kan nog gebeuren.

“Het gaat toch over die neuscorrectie, dat mag toch niet beschouwd worden als een detail?!”

“Zij wil gewoon een andere neus omdat meisjes van 15 à16 jaar nu eenmaal zo’n dingen willen. Het is een esthetisch gegeven, in elke cultuur komen zo’n zaken voor”.

“Maar het gaat ook echt over die dubbele etniciteit, waarin er voor haar zo veel verborgen blijft. Angsten, twijfels, dingen die ze zelf wil ontdekken of aspecten waar ze mogelijk voor terugdeinst. Ze wil alles kunnen zijn. Daarvoor heeft ze een leeg canvas nodig en voor haar vertaalt zich dat in een Westerse, Arische neus”.

“Geen labels of zelf de labels kunnen kiezen. Alles voor u uitstallen en dan misschien niets benoemen. Ze wil genderneutraal en origineneutraal zijn”.

“Maar dat is toch onmogelijk!”

Een witte grootmoeder, een half witte half zwarte moeder en een zwarte kleindochter die een hele wereld in zich draagt. Deze drie vrouwen samen. Soms scherp. Ze zien elkaar graag.

Wat verbindt hen met de Afrikaanse cultuur?

“Er zijn zoveel aspecten die we willen vertellen, maar net die woorden vinden om ze fundamenteel aan te raken, is moeilijk. Het is al zo’n overwinning dat wij hier allemaal mee aan deze tafel kunnen zitten”.

3

Métisse gaat over het dubbele en het verdeelde in het samenbrengen van twee culturen in een volgende generatie. In de jaren 60 beleeft de grootmoeder een passionele nacht met een zwarte priester.

“Eerst repeteren we het fragment met Sidney Poitier. Patricia is de zoon en Lucas en Katelijne spelen de vader. Patricia, ik denk dat je je best in het eerste deel van je antwoord naar je grootmoeder richt en in het laatste stuk, als hij gekalmeerd is, kijk je naar je moeder”.

“Zeg ik dan nog expliciet you’re my father tegen mijn moeder?”

“De boodschap wordt universeler als je dat weglaat. Dad zou ik wel behouden. Op die manier wordt bijkomend met het man/vrouw vraagstuk gespeeld.

Ik laat tegelijkertijd het fragment spelen. Iedereen klaar? Drie, twee, één, actie!”

Guess who’s coming to dinner vertelt in 1967 het verhaal van een jonge witte vrouw die verliefd wordt op een zwarte man. Haar ouders zijn opgezet met het feit dat hij dokter is. Zijn zwarte huidskleur vormt een groot obstakel. De film wint twee Oscars. Sidney Poitier speelt de dokter.

“Nee, die man ken ik niet, wel de slag bij Poitiers”.

De Bahamaans-Amerikaanse acteur vertolkt rollen die in de jaren 60 normaal enkel door witte acteurs worden gespeeld.

Onder bevel van Karel Martel verslaan de Franken en de Bourgondiërs in 732 het Arabische leger onder leiding van Abdul Rahman Al Ghafiqi, emir van al-Andalus.

Karel Martel is een bastaardzoon.

“Indrukwekkend hoe jij die monoloog uit je hoofd kent, Patricia”.

“Het is een heel sterke dialoog tussen de vader en de zoon. Ik heb het een aantal keer geoefend op de trein”.

“Die volledige monoloog van Sydney Poitier zegt ook iets fundamenteel over het personage dat je speelt. De strijd die inwendig woedt”.

Gevoelens die niet worden uitgesproken, kunnen wel theatraal worden verbeeld. Een andere realiteit.

Patricia Kargbo eet een boterham met kaas. In 2016 studeert ze af aan het RITCS in Brussel.

“Mijn personage wil actrice worden in Engeland, maar dat is geen persoonlijke ambitie, neen, ik denk het niet, of, het zou kunnen dat ik daar toen ik nog aan het RITCS zat wel eens aan gedacht heb”.

“In het begin, toen we eigen voorstellen moesten doen, bracht Patricia een fragment uit The Pianist en één uit The Joker. Ik werd daar echt door omvergeblazen zonder dat ik besefte wat zij toen bracht”.

“Misschien moeten we terug meer naar de oorsprong. Ik begrijp dat je alsmaar meer gaat schaven en perfectioneren, maar zo raak je soms de essentie kwijt. En in de oorsprong zat echt een grote kracht”.

4

Terwijl hij in de verte kijkt, wrijft Tom over zijn donkerbruine baard.

In de keuken maakt de regieassistente butternut pumpkin soep.

De gedachten.

Minder woorden.

De ideeën.

“Zullen we nu Cyrano doen? Lucas, wil jij de tegenspeler zijn van Patricia in die scène?”

“Ja, dat is goed”.

“Probeer eens om daar een vloeiender geheel van te maken. Volgens mij moeten sommige stukken korter. Hoe zie jij dat Patricia?”

“Die taal is helemaal anders dan bij de andere fragmenten en het vergt daardoor meer oefening om erin te komen. Ik voel dat nog niet helemaal. In tegenstelling tot de andere fragmenten is deze taal veel romantischer, hoogdravender en edelmoediger”.

“Probeer het meer te synchroniseren met het fragment. We nemen het stuk waar Cyrano zijn neus letterlijk en figuurlijk uitvergroot. Tja, ik heb al getwijfeld of we dit ook in het Engels moeten doen, maar dat moeten we nu niet beslissen”.

“We zullen ons even apart zetten. Dan kunnen Lucas en ik ons beter op de tekst concentreren”.

Cyrano de Bergerac is een Amerikaanse avonturenfilm uit 1950. Het verhaal is gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van Edmont Rostan uit 1897. De poëet en gedegen schermer Cyrano de Bergerac heeft af te rekenen met verscheidene rivalen. Hij smacht naar de onbereikbare liefde van zijn nicht Roxanne. Daarbij komt het feit dat hij een opvallend grote neus heeft.

I’m a black man in a white world

I’m a black man in a white world

Sommige laptops hebben een langere draad.

“Is het niet beter dat Patricia enkel de filmfragmenten speelt met witte personages? Aangezien ze worstelt met haar identiteit en die Afrikaanse roots niet wil meedragen, kan dat een statement zijn van het personage”.

“Nee, daarover gaat het nu net. Mijn personage wil alles zijn. Dus dat kan iemand zwart, wit, een man of een vrouw zijn. Die diversiteit, daar moeten we mee spelen. Dat kan zo veel verschillende richtingen uitgaan. We moeten daarin variëren”.

5

“En heel die strijd, meer het maatschappelijke? Dat zwarte vrouwen in die jaren 60 op een denigrerende manier worden behandeld, hoe gaan jullie dat daarin verwerken?”

“Dat is een belangrijk punt, zowel als maatschappelijke context als hoe het personage van de kleindochter dat in zich draagt. Die gedachte zit heel sterk vervat in het fragment van Het gezin van Paemel”.

Het gezin van Paemel wordt door Cyriel Buysse in 1903 geschreven.

Romanie, de jongste dochter van het gezin, wordt verkracht door de zoon van haar werkgever.

Volksverheffend en sociaalbewogen theater.

Ze zitten allemaal aan de lange tafel. Sommige koffiethermossen zijn leeg.

Hoe zorg je ervoor dat de aandacht dwingend blijft?

Het moet van ontegensprekelijk belang worden.

De anekdotiek van het persoonlijke verhaal wordt afgewogen tegenover de absurditeit en de poëtische kracht om het innerlijke te verbeelden.

De bakker had geen fondant meer. De melkchocolade Zwarte Pieten zijn groter dan Sinterklaas.

“Jaren geleden was ik op schooluitstap in Venetië en heb ik deze foto gemaakt. Gewoon, een mooi zicht van een huis. Ik wou het beeld nu wissen toen ik plots ontdekte dat er in de achtergrond twee figuren met een masker staan. Dat is toch beangstigend!”

“Mag ik eens kijken, Patricia? Dat zijn toch gewoon twee mensen die zich inleven in de carnavalssfeer”.

“Het was toen niet de periode van carnaval”.

“In Venetië hangt altijd een carnavalssfeer”.

Genderneutraal en onbenoemd

Het is belangrijk om niet enkel over de filosofische strijd te schrijven.

To rise, over love and over hate

Through this Iron sky

2

“Hoe bevalt het de stille observator?”

Het is donker op het podium. Eén fel licht wordt vanonder uit verspreid.

Op de achtergrond is op groot scherm Freddie Mercury zichtbaar die met lang haar piano speelt.

Patricia Kargbo brengt Bohemian Rapsody. Zij voelt de emoties.

De grootmoeder en de moeder worden er in de meerstemmige gedeelten geleidelijk aan toegevoegd, maar ze voeden enkel de fantasie van de kleindochter. Zij staan niet in het licht.

He’s just a poor boy from a poor family!

Er volgt een intimistisch gesprek tussen de moeder en de grootmoeder voor ze de kleindochter in het ziekenhuis gaan bezoeken die net een neusoperatie heeft laten uitvoeren. Gedeelde angsten worden korte, scherpe verwijten. Het gesprek stopt. Ze gaan de kamer binnen.

De grootmoeder en de kleindochter zijn het meest exuberant, het meest uitbundig en extravagant.

De moeder, die er midden zit, tussen twee of meer culturen en twee personen, is gekweld, verscheurd, maar wil misschien niet zo veel uiting geven aan haar ongenoegen of zoektocht.

Was ze in een vorige lezing daadkrachtiger of blijft ze een verscheurde figuur?

Moet zij de overgang van verbolgen decadentie naar de absolute vrijheid inleiden?

De jonge vriend van de moeder, die filosoof is, verbindt de drie personages, maar hij stelt ze ook op de proef. De grootmoeder wordt in gedachten weer geconfronteerd met de scherpzinnigheid van de man waar ze ooit erg veel van hield.

Dat zou kunnen.

We zullen zien…

Het gaat verder.

“Is hetgeen wat wij hier nu zien ook wat het is?”

Het licht gaat uit.

17 januari 2020
MariePeeters

Vol verwondering schrijvend, kijkend en luisterend wat de wereld van de kunsten kunnen teweeg brengen. In kleur.