Vijf recepten geïnspireerd op het werk van Marcel Broodthaers

Vijf recepten geïnspireerd op het werk van Marcel Broodthaers

Het Museum van Hedendaagse Kunst in Antwerpen (M HKA) brengt een ode aan de intrigerende (én bovendien ook invloedrijke!) kunstenaar uit de 20ste eeuw met een interessante en aesthetically pleasing ensemble van foto’s, video's, gedichten, schilderijen en beeldhouwwerken. De tentoonstelling Soleil Politique omvat zowel de vroegere werken als de bekendere werken van Marcel Broodthaers.

De Belgische kunstenaar was een visionair die tot op vandaag heel wat kunstenaars heeft geïnspireerd. Politiek en poëzie, maar ook België waren inspiraties voor zijn creaties. Hoewel mosselen en eierschalen een typische signatuur zijn voor Broodthaers, is de kunstenaar veel meer dan dat. Hij liet zich ook door andere culinaire ingevingen inspireren. Wij hebben alvast 5 recepten gevonden die geïnspireerd zijn op zijn werk.

MOSSELSCHELPEN EN AANGEBRANDE FRIETJES

2 uien
2 stengels selder
3 dl room
4 kg mosselen
2 dl witte wijn
1 teen look
1 halve citroen

In Broodthaers' werk vinden we wel vaker een link naar de Belgische identiteit. Want wie België zegt, denkt aan mosselen met friet. In het bekendste werk van de kunstenaar (Grande Casserole De Moules) zit er bovendien een woordspeling verstopt. Hij zaait verwarring tussen het Franse ‘la moule’ (of de mossel) en ‘le moule’ (de gietvorm of mal). Zo speelt hij met een brede waaier aan nieuwe betekenissen: de mosselschelp kan je beschouwen als een gietvorm voor de mossel.

De symbolische betekenis achter zijn mosselpot verwijst naar de idee dat een mal een vorm is om iets in te maken of te laten groeien. Een mosselschelp is dus een mal want het creëert zichzelf; de mossel maakt haar schelp zelf. Zo beschouwt Broodthaers de schelp als een perfect natuurlijke vorm. Met zijn infamous mosselpot en frietjes krijgen wij alvast honger!

Moules sauce blanche (1967) / Frites (1966)
Moules sauce blanche (1967) / Frites (1966)

HET KIP OF HET EI?

50 g witte chocolade
50 g melk chocolade

Ook eieren, of eerder eierschalen, komen regelmatig terug in Broodthaers werk. Hij maakt vaak gebruik van alledaagse voorwerpen en verwijst ook op die manier naar de Amerikaanse pop-artbeweging én de consumptiemaatschappij.

Hij ziet eieren als gietvormen en verwijst naar de kwetsbaarheid van de kunst. De eierschalen vormen een metafoor voor de oorsprong van de mens. Het ei is namelijk de oorsprong van alles, tenzij de kip eerst was. Maar hoe aangenaam eieren ook mogen zijn, worden ze achteloos kapotgemaakt en geconsumeerd waardoor we hun schoonheid niet meer zien. Het kunstwerk ‘Le cycle de la vie’ deed ons bovendien denken aan ons lievelingstussendoortje uit onze kindertijd. Joepie, een Kindersurprise!

Le cycle de la vie (1964)
Le cycle de la vie (1964)

Voorbereiding: Smelt de melkchocolade en giet de chocolade in een silicone mal voor paaseieren. Laat de chocolade afkoelen in de koelkast. Wanneer de melkchocolade is verhard, schenk je de gesmolten witte chocolade als tweede laag op de gietvormen. Zorg ervoor dat dit een fijne laag is. Laat het in de koelkast voor 15 minuten afkoelen. Haal de met-chocolade-omhulde vormen uit de koelkast en breng de twee helften samen met een laagje gesmolten chocolade, zonder het geschenkje te vergeten!

DAGUERRE GROENTESOEP MET VIS

6 tomaten
4 wortelen
1 prei
1 sla
1 vis (opties: kabeljauw of terbol)
1.5 l visbouillon

De ironische kunstenaar maakte ook gebruik van fotografie om kunst te relativeren. Dit wordt duidelijke gemaakt in ‘La soupe de Daguerre’. Het kunstwerk verwijst naar Louis Daguerre, een van de uitvinders van fotografie.

Het geeft trouwens goed weer hoe Broodthaers experimenteert met alledaagse objecten en hoe hij speelt met ironie en humor. Met dit werk wil Broodthaers aantonen dat de ingrediënten slechts foto’s zijn. Het fotografisch beeld blijft in een staat van onaangetaste versheid, zonder dat de ingrediënten wegrotten.

De kunstenaar maakt een parallel tussen koken en fotografie en ook met chemische processen en vloeistoffen. De lekkere soep kan je uitproberen met onderstaand recept!

La Soupe de Daguerre (1975)
La Soupe de Daguerre (1975)

Voorbereiding: Snij de wortelen, prei, sla en tomaten in kleine stukjes. Smelt boter in een pan en stoof de soepgroenten. Dek af en laat gedurende 5 minuten stoven op een zacht vuur. Schenk de bouillon en de tomaten in de pan en breng aan de kook. Kook de vis in de soep in 5 minuten zachtjes gaar. Voeg zout en peper naar smaak toe. Mjam mjam, lekker gezond!

KREEFT, KRAB & EIEREN

3 eieren
½ gekookte krab of kreeft
2 lente-uitjes
Bieslook

De opstelling van de twee kaartende schaaldieren maakt deel uit van een groter en ingewikkelde installatie “A Conquest”, die de relatie tussen conflict en comfort toereikt. De kamer toont concrete verwijzingen naar de sociale en culturele context van Marcel Broodthaers' tijd.

De opstelling bevat elementen van westerse films uit de jaren ‘60 en suggereert de nauwe relatie tussen filmische en artistieke praktijken van Broodthaers, maar ook tussen de constructie van realiteit en ervaring. Van de twee kaartspelende kreeften doen zal je je wenkbrauwen optrekken. De notie van politieke macht wordt hier aangetoond.

Décor: A Conquest (1975)
Décor: A Conquest (1975)

Voorbereiding: Snipper de lente-uitjes en bieslook fijn. Klop de eieren los en voeg peper en zout naar smaak. Verhit olie in een pan en giet de geklopte eieren erbij. Roer voorzichtig tot ze bijna gestold zijn. Doe er kleine stukjes kreeft- of krabvlees en de lente-uitjes bij. Laat nog een paar minuutjes koken. Et voilà, je omelet is klaar!

BIEFSTUK & AUTO’S

450 g gekookte kikkererwten
250 g tomatenpuree
150 g edelgist
100 g psyllium vezels
1 eetlepel paprikapoeder
1 eetlepel tijm
1 eetlepel oregano
zwarte knoflookpuree

Hier presenteert Broodthaers verschillende runderrassen in een rooster, dat je vast doet denken aan een poster uit een wetenschappelijke handboek. Hier creëert hij echter een parallel: de namen onder elke koe zijn die van autofabrikanten. Op die manier verkent hij de werking van een classificatiesysteem.

Broodthaers speelt met visuele en taalkundige betekenissen net zoals zijn vriend René Magritte. Beide kunstenaars tonen de willekeurige en conventionele relatie tussen woorden en objecten. Marcel Broodthaers bevraagt zowel het statuut van het object als dat van taal. Hij was gefascineerd door de manier waarop Magritte taal gebruikte om een visueel beeld tegen te spreken (zoals bij ‘Ceci n’est pas une pipe’). Ook hier ziet men de speelse kant van de kunstenaar, waarbij hij visuele en taalkundige betekenissen tegenover elkaar plaatst.

Ironisch gezien, krijgen jullie van ons een recept voor een veganistische steak.

Les Animaux de la ferme (1974)
Les Animaux de la ferme (1974)

Voorbereiding: Gooi alle ingrediënten in een keukenmachine en maal dit tot een homogene massa. Maak een bol en druk hem plat zodat het een dikte heeft vaal 3 à 4 cm. Snij in vier stukken. Smeer de repen met zwarte knoflook puree. Verhit olie in een pan en leg de steaks met de besmeerde kant naar onderen. Draai de steaks om en besmeer de ongemarineerde kant met de puree. Bak tot ze mooi gegaard zijn. Bon appétit! 😋

28 oktober 2019
MichèleLévêque

Muziek, kunst en cultuur. Schiet maar raak! Interesse en kennis alom, eendert welke smaak!

Gerelateerde tips