Word van Eyck-kenner in 5 stappen

Word van Eyck-kenner in 5 stappen

In 2020 zal je referenties aan de werken van Jan van Eyck écht overal zien verschijnen. Het is namelijk zíjn jaar. Je kan het zo gek niet bedenken of er wordt een rode tulband rond gezwierd, volgens het voorbeeld van het vermoedelijke zelfportret van de schilder uit de vijftiende eeuw. Als je deze stappen volgt, zal jij ook overal verwijzingen in zien.

Zo kan je zelfs op de rand van een wafelkraam in Antwerpen-Centraal verwijzingen naar Jan van Eyck vinden. Al zijn ze wel vergeten dat chocopasta pas in de 20ste Eeuw is uitgevonden. Historisch incorrect dus. Maar wat is er dan wél juist? Oké: adem diep in en uit. Kalm blijven. Volg deze stappen en je kan in mum van tijd stoefen over je van Eyck-kennis.

Van Eyck antwerpen centraal

1. Kijk in de ogen van van Eyck

  • Vermoedelijk is Jan van Eyck die man met de rode tulband.
  • Schilderde in de vijftiende eeuw vanuit Brugge, in wat toen de Bourgondische Nederlanden waren.
  • Perfectioneerde een relatief nieuwe techniek van schilderen met olieverf.
  • Op die manier zagen zijn schilderijen van mensen er bijna levend uit.
  • Kon niet zo goed tulbanden knopen. 't Is echt een rommeltje.
  • Schilderde het mythische 'Lam Gods', het Gentse altaarstuk met dat paneel dat gestolen werd.
  • In die tijd schilderden mensen vooral religieuze taferelen en portretten. Jan Van Eyck dus ook.

Meer informatie over het portret? Dat vind je in onderstaand filmpje.

Portrait of a Man by Jan van Eyck

2. Leer "oh my god" zeggen

Om ten volle te begrijpen wat Jan van Eyck schilderde, kan je best de Bijbel openslaan. Geen zin in een spontane knieval en kruistekens?

We lichten een van de voornaamste taferelen toe.

"Hey, je gaat een zoon van God krijgen. Oké, daag."

Met "annunciatie" worden meestal werken bedoeld die het bezoek van de engel Gabriël aan Maria afbeelden. Die engel kondigt aan dat Maria een kind van God gaat krijgen: Jezus. Jan Van Eyck schilderde er zo eentje in 1434 die best uniek is voor zijn tijd.

De duif die naar Maria haar hoofd vliegt symboliseert nochtans de Heilige Geest en Zijn zegen, iets wat Maria als kuise en devote vrouw - hoe ze indertijd werd voorgesteld - best zou geapprecieerd hebben.

Ook de regenboogkleurige vleugels van de engel Gabriël hebben een diepere religieuze betekenis. Ze symboliseren onsterfelijkheid.

Het is bovendien een klein stripverhaaltje in het Latijn. Naast Gabriël staat er: "Gegroet, vol van genade" en naast Maria (ondersteboven, want God moet het kunnen lezen): "Zie de dienstmaagd des heren". Tja.

819px Annunciation Jan van Eyck 1434 NG Wash DC crop

Dat is niet de enige annunciatie die Jan van Eyck schilderde. De andere staat op de achterkant van Het Gentse Altaarstuk of Lam Gods voor de vrienden.

3. Aanbid het arme schaap

Hét beroemdste werk is natuurlijk het Lam Gods. Vooral het middelste paneel in het geopende altaarstuk spreekt tot de verbeelding. Een grote menigte aan mensen aanbidt een bloedend lammetje.

Een bloedend lam werd vaak gebruikt om Jezus voor te stellen. Het lam blijft zelfs zwaargewond overeind, zoals de herrezen Jezus. Een lam symboliseert ook onschuld, iets waar de Zoon van God natuurlijk alles van af weet.

Waar ze veel over zo van die dingen weten is bij Kerknet, en die maakten dit informatieve filmpje:

4. Weet wie Filips de Goede is

Sorry mensen: schilderkunst is niet per se een lucratieve bezigheid. Je kan maar beter een rijke mecenas hebben. Zoals de hertog, bijvoorbeeld: Filips de Goede. Jan van Eyck was hofschilder van de hertog van Bourgondië, wat grote delen van het huidige België, Frankrijk, Nederland en Luxemburg omvatte. In die tijd kwam het nagenoeg nooit voor dat een schilder zo dicht bij de macht stond.

5. Bezoek Gent

2020 is het van Eyckjaar. Over heel Vlaanderen is er heel veel te doen rond de kunstenaar, maar vooral in Gent.

BrechtVissers

Ik probeer u uit uw luie zetel te krijgen door het ding dat je hierboven te zien kreeg. Ik hou van absurditeiten en kaas.

Gerelateerde tips