Van Japanse subcultuur tot #MeToo: de evolutie van emo

Van Japanse subcultuur tot #MeToo: de evolutie van emo

Depressie, automutilatie en zelfmoord zijn gevoelige onderwerpen. Toch ontwijken schrijvers van emo ze niet. Integendeel, ze hebben het er constant over. Dat heeft helaas nogal wat vooroordelen met zich meegebracht. Doorheen de jaren probeerden fans en muzikanten de commotie te negeren, anderen namen afstand van het emolabel. We doken in de geschiedenisboeken van het genre en ontdekten nog meer controverses.

De roots van emo liggen diep in de hardcore scene, bij de band Rites Of Spring. Wanneer die in 1984 de typisch agressieve teksten op zichzelf richt, wordt hun stijl in muziekartikels plots tot emocore, of emotional hardcore, gebombardeerd. De band neemt afstand van de term en ‘emo’ wordt een scheldwoord, fanatiek gebruikt door haters van het genre.

Underground fans

In de jaren ‘90 draaien de teksten van nieuwere bands steeds vaker rond intieme bekentenissen. Ze combineren de chaos van hardcore punk met de gevoeligheid van indie rock. In de underground worden bands als Sunny Day Real Estate en Saves the Day vrij populair.

Tegelijk duikt er meteen een subgenre op. Screamo blijft een stuk agressiever doordat het de stem gebruikt als geluidswapen. Veel screamobands zijn politiek geëngageerd en proberen hun boodschap over te brengen door op strategische momenten alle energie los te laten en het letterlijk uit te schreeuwen. Het genre is een tijdje populair maar blijft daarna een lang onder de radar. Toch is er nog hoop want 2018 is een gouden jaar voor screamofans wereldwijd.

Kort na het succes in de underground volgt een van de eerste mijlpalen voor de emorock. Weezer is ondertussen een gevestigde waarde in de mainstream maar maakt in 1996 het autobiografische album Pinkerton waar bijna geen enkele criticus achter staat. Ondertussen wordt het album wel lustig verteerd en illegaal gedownload door jongeren die zichzelf kunnen vinden in teksten over afkeer van de buitenwereld.

Ondertussen spreken we over de tweede wave van emo. Bands zoals Cap'n Jazz, een kudde middenscholieren, hebben een duidelijke invloed op de verdere ontwikkeling van het genre en krijgen lokale cultstatus. Hun enige album Burritos, Inspiration Point, Fork Balloon Sports, Cards in the Spokes, Automatic Biographies, Kites, Kung Fu, Trophies, Banana Peels We've Slipped On and Egg Shells We've Tippy Toed Over is een echte klassieker en extreem moeilijk te vinden.

Tijdens de eeuwwissel wordt het genre alleen maar populairder en breekt het uiteindelijk door in de mainstream wanneer Bleed American van Jimmy Eat World platinum gaat dankzij de hitsingle The Middle.

Begin van het einde

Op het moment dat emo de aandacht van het mainstream publiek krijgt komt er een totaal nieuw geluid naar boven. De groepen spelen in op de onzekerheden van pubers met een gladde productie van melodieuze gitaren. Bands zoals My Chemical Romance, Panic! At The Disco en Fall Out Boyworden hyperpopulair bij jongeren in de nillies.

Rond die periode verschijnt de emocultuur ook op straat. Fans bedekken hun gezicht met een lange donkere bles en dragen strakke jeans en donkere make-up. De stijl is voor een groot deel gebaseerd op visual kei, een Japanse subcultuur met cross-overbands in flamboyante kostuums. Vanaf nu kan het grote publiek niet meer naar emomuziek luisteren zonder aan de vooroordelen over zelfmoord en depressie te denken.

Dat heeft soms grote gevolgen. Rusland verbiedt in 2008 de emocultuur volledig wegens het antisociaal gedrag, de depressies en de zelfmoordepidemie die ze zou veroorzaken. In Irak worden emo’s gewoon vermoord door Shia-milities. Ook de zelfmoord van Hannah Bond, een Amerikaans tienermeisje dat blijkbaar obsessief naar My Chemical Romance luisterde, doet veel stof opwaaien. Door al die controverses voelen bands zich in een hoekje gedreven en nemen ze afstand van de emocultuur.

De bands sterven stilaan uit of teren op het succes van hun oude albums. Toch wordt er de laatste vijf jaar heel wat muziek gemaakt die teruggrijpt naar de begindagen van het genre met een DIY-mentaliteit. Innoverende groepen zoals The World Is A Beautiful Place & I Am No Longer Afraid To Die en Joyce Manor zoeken graag de grens op tussen indie en emo.

Sad rap

Emo heeft ook veel subgenres gecreëerd. In de zuidelijke staten van Amerika ontstaat crunkcore, een combinatie van emo en elektronische hiphop-achtige beats. De tegenhanger voor deze clubmuziek is emoviolence, een samensmelting van emo en powerviolence.

Veruit het bekendste en relevantste subgenre is emorap, ook wel sad rap genoemd. Als je de mompelrappers wél kan verstaan, zal je merken dat ze regelmatige emotionele thema’s aanhalen. Ze spitten over hun dagelijkse leven, vaak een cocktail van drugs en doemgedachten, alsof ze het opschrijven in een dagboek en maken beats met indie en hardcore samples. Ghostemane is een duidelijk voorbeeld van een artiest die is beïnvloed door zowel emo als rap.

De Duitse rapper Casper omarmt de titel emorapper als eerste maar de echte OG’s zijn waarschijnlijk Kanye West en Kid Cudi. De eerste misschien zelfs zonder het te beseffen. 808s & Heartbreak van Yeezus en het alternatieve rockalbum Speedin’ Bullet 2 Heaven van Kid Cudi zijn twee albums die de stijl van de toekomst voorspellen. Cudi worstelt met depressie en eenzaamheid en zegt dat de betekenis van het album binnen 5 jaar wel duidelijk zal worden, want de critici van dat moment zijn duidelijk niet enthousiast.

De emorappers spreken het gevoel van vervreemding aan in de luisteraar. Ze snappen de zin van het leven niet en komen nihilistisch uit de hoek. Zowel fans van de old school hiphop als emo zijn niet overtuigd van de emorappers maar de luistercijfers spreken voor zich. Onderzoek toont zelfs aan dat emorap meer emo is dan emo.

De twee belangrijkste artiesten van de stroming zijn Lil Peep en XXXtentacion, nu allebei dood. Ze blijven de referentie, enerzijds omdat hun muziek gigantisch populair is maar ook omwille van hun controversiële onderwerpen.

Lil Peep gebruikte verschillende soorten drugs om te ontsnappen aan zijn mentale gezondheidsproblemen. Zijn teksten gaan daar vaak over en je kan dus al wel verwachten dat hij daar tonnen kritiek over krijgt. Hij sterft in 2017 op tour aan een overdosis fentanyl. Muziekjournalisten noemden hem de toekomst van emo.

XXXTentacion werd bekend door zijn shockerende videoclips en totaal vervormde beats. Hij heeft een sterke invloed gehad op een generatie nieuwe rappers maar zijn muziekcarrière zal voor altijd overschaduwd worden door zijn strafblad. In het verleden pleegde hij gewapende overvallen, hij werd veroordeeld voor huiselijk geweld en hij stak meerdere mensen neer. Veel critici adviseren om zijn muziek gewoon links te laten dus je kiest zelf maar of je het nummer hieronder beluistert.

#HimToo

Dat brengt ons bij een verontrustende rode draad doorheen de hele emobeweging. Ook al hebben emobands en -rappers veel vrouwelijke fans, het respect is soms ver te zoeken. De overwegend mannelijke invloed op emomuziek zou in tijden van #metoo veel sneller moeten worden bekritiseerd.

Langs de ene kant durven mannen door emomuziek misschien makkelijker praten over hun gevoelens maar de woedende kritiek op de vrouwen die hun hart braken, uit zich soms in gewelddadige teksten. Sommige bands vermommen die teksten om geen fans te verliezen.

Wie dat allemaal kan nuanceren zal misschien door de controverse kunnen heenkijken en zonder vooroordelen naar de muziek kunnen luisteren. Dat zou een grote stap vooruit zijn want wie zoekt, die vindt wél kwaliteit.

02 januari 2019
YannickVertommen

Als je mijn tips leest, ga je altijd naar het hipste feest. 😎